Revisie der revisie-legende - pagina 67

BEPERAAT OVER DE BELIJDENIS.

65

Het was Duif linis, die 't eerst en door de macht der Staten 2;esteund. den Utrechtschen Staten adviseerde geen teekening der Confessie te eischen „dat van een deel arttcule)i, uit de Sch'iff bij den meetkoordeJie, zooals hij zei, anderen geraapt, die gij ti confessie ofte catechismus noemt, en daerna gij alle mensclien oerdeelen wilt of zij gesont zijn in de leer of niet" ^). Het waren de politieken, die in hun wetten van 1590 het eerst de „snöscriptio confessionis" weg' Het was dezelfde richting, waarvan JJytenbogaert eerst het slachtoffer lieten. was, maar waaraan hij zich later aansloot -), die, lijnrecht tegen de Gereformeerde ingaande, de vervaardiging van een gezangboek reeds in 1613 beval ^), het gebruik van den Catechismus op de scholen ophief ^) en de inrichting van Zooveel de scholen aangaat, dus luiden hun bepalinStaatsscholen bevorderde. gen, dezelve zal staan te)- dispositie en ordonnantie van de magistraat in iedere stad,.... en zoo eenige van de ministers begeeren des Zondags den cathechismns mogen doen en zullen de magistraten hen daartoe bete leeren, dat zij '^ zelve staan

;

kwame plaatse

om

verleenen,

gelieven sal te verschijnen

die

leeren

te

Men

'").

ziet

als

den genen

die des

begeeren

en

daer

Welnu,

onze schoolwet geknipt.

uit

Bor zoo naar waarheid zegt, dat „goei voor saam te gaan" ^), en vvaaraan Uytenbogaerts leidiiig, de straks de Kemonstranten zich aansloten, is ouder eenige kerkorde uitgegaan, die de scheiding van Credo en Confessie kent en uitdrukkelijk ook voor het instituut naar de Harmonia Confessionum verwijst. Te Dordt heette het «alle stukken en artikelen van der kercke Confessie in alles" onderschrijven, maar hier „zich houden aan de hoofdstucken der Christelijke religie gelijk ze uit Gods Woord in het symbolo apostorxim vervatet zijn, en wijders i n 't hoekske, geintituleert : Belijdenisse des geloofs, genomen in schriftmatige verstande, schier woordelijk Dr. Van ook acht nemende op de Harmonia Confessionum" '') Toorenenbergens beweren En wat vindt men nu ? Dat in Art, 9 die hoofdstukken der Christelijke religie worden opgesomd, maar met uitsnijding van het van

deze

waarvan

Staten-richting,

de regeering

en goet voor de religie niet teel scheen

;

1

verzwijging van de eeuwige verkiezing, ja zelfs verboden wordt hierover anders van den kansel te spreken dan in den zin der Remonstrantsche artikelen. Genoeg dunkt mij, om u te doen zien, in welke droef gezelschap deze distinctie Dr. Van Toorenenbergen histodestijds heeft geleid. Dit blijkt althans zeer risch brengen zou, en waartoe ze zeker uit den historisch Gereformeerden stroom is ze niet.

„cor

dat

ecclesia"

in

Art.

en

III,

opzettelijke

5

:

2.

Maar geheel ongereformeerd zou deze strenge handhaving der formulieren Onze Gereformeerde zoo het jus discretionis daarbij werd geïgnoreerd.

worden,

kerk wilde

siltijd

het recht, als

Daarom was

ze streng,

tract

dat

de spier van

alle

leven ongeschonden handhaven.

Wat

ieder cononder erkenning van het jus definitivum van den medecontractant, is door onze vaderen ook bij de kerk als instituut gehuldigd. Van gewetensbinding kan hier reeds necessitas manendi in op zichzelf nimmer sprake zijn, want gelijk ze beleden Ecclesia non imponehatur. Maar ook binnen de grenzen van het instituut was bezwaar, was bedenking, was afwijking ten volle geoorloofd, mits onder de bedingen door den mede-contractant, d. i. het kerkbestuur erkend, en onder reserveering zijner rechten. Daarom schreef reeds de Synode van Dordt: „in SynO' dis Nationalibus permissum semper fiiisse, si quis adversum aliquem hor urn scrip. geldt,

maar

die strengheid billijk.

juist in

afwijking geoorloofd

is,

bij

mits op eigen risico en

.

:

>)

420,

Wiarda 1.

5)

bl.

Hooyei'

42.

295

Hooyer 2H2. XXII. «) Bor '-')

Hoover 286 '.t78.'

Ildoyer

en 381. 285.

Hooyer 405. Hooyer p. 394

'')

")

•)

Hoü\(m-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen