"Ons program" - pagina 33

ONZE RICHTING.

17

Ónze richting vertegenwoordigt en wier bloeitijd saamvalt met het glorietijdperk onzer republiek.

In elk dier drie vertoonde zich aldoor hetzelfde Nederlandsche volks-

karakter, maar

telken male spelend in een anderen

grondtoon,

naar

gelang van het beginsel waardoor het in gisting geraakte en het doelwit dat het zich koos.

Het

bleef het oude, zelfde Nederlandsche volk, dat

geworteld, maar èu in de

ging

u

verjonging en veredeling

als

uit-

,

eigendommelijkheid, een verandering die, door

nimmer werd

eeuw èn aan het eind der vorige onder-

een merkbare wijziging en vernieuwing in zijn aard en

volk

dit

16'^

naar

al

geloofd,

uw sympathieën

vielen

of wel als verbastering

en ontaarding gewraakt zal Avorden.

Het zwakst werd de »Roomsche" nationale type ontwikkeld,

Romes

de

bloeitijd

machtig bleek

om

eenheid der natie

wijl in

pas even ontlook en nog on-

een, allen omvattend, volksbesef, door één nationalen

wil, tot één nationale daad te bezielen.

Meer invloed gewon de 1793

grondtoon, dien

liberalistische" wijl

de

men

sinds

eenheid der natie toen

hechter dan ooit geconsolideerd werd en de stelselmatige slooping

juist

van onze toen

vrijheden

Meer invloed ook,

wijl

reeds

in

de periode

een machtige groep toen den weg had op gewild, die

eerst, onder

invloed bovenal

en privilegiën, naar buitenlandsch voorbeeld, juist

begon.

recht

eerst

onzer republiek

nu

»

aan ons volkskarakter opdrong,

,

Fransche auspiciën, ongehinderd kon ingeslagen. overmits de Roomsche bevolking

,

Meer

uit natuurlijke reactie

het anti-Roomsch karakter onzer vroegere republiek, aanvankelijk

tegen

de revolutionairen hielp.

Maar het in

naliteit

rijkst

vollen

ontwikkeld, het schitterendst uitgebroken, tot natiozin

gerijpt,

was alleen

die » Christelijk-puriteinsche"

De Roommen op de pas één geworden natie nog slechts even kunnen afdrukken. De revolutionaire type werkt nog geen volle 80 jaren. Terwijl alleen de Christelijk-puriteinsche type ruim twee eeuwen type, sche

had

die

type

om

ons volkskarakter aannam tijdens onze republiek.

had

haar luister te ontplooien.

Het tijdsgewricht,

waarin

het

heldentijdvak van

dat

mysterieuse

die

grondtoon bovenkwam, was dan ook

onze natie of, wil men, in ons volksbestaan

oogenblik,

waarin

al

de verborgen schatten van een

nationaal leven opeens aan het licht treden, en alles in dat leven groot schijnt

geworden en de natie daarom verre zichzelve

onderling vertrouwen

de uitwerking van

overtreft, wijl het

de nationale kracht nogmaals

verdubbelt.

2

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen