"Strikt genomen" - pagina 36

38

EEN

„VRIJE*'

maar doordien men

reiken,

vrij

UNIVERSITEIT.

het oprichten van scholen, met

in

is

toegang tot de examens. Vrijheid staat tegenover dwang.

Wat

Uwe

de droite der modernen en

Groningers,

de

vrienden in

de proponentsquaestie voorstonden, dat was dwang; wat wij verdedigden

was de

vrijheid.

En

men nu met

datzelfde bedoelt

precies

van onderwijs op

vrijheid

staatrechtelijk terrein.

In gansch het verloop, dat de

over het onderwijs van 1830 tot nu

strijd

1880 nam, heeft men formeel met „vrijheid van onderwijs" of nooit

zouden

voet

eerlijken

erlangen

dus niet gedwongen zouden de

dat

Staat

den, vóór 1848

bestaanden,

school"

maken van

te

van

het onderwijs

te

gaan waar de Staat goedvond

„Vrijheid van onderwijs" en „vrijheid van

was volkomen gelijkluidend en

door den hoogleeraar is

gebruik

dwang om

Het kort begrip van onze „Eerst

scholen op te richten, en

bijzondere

stond tegenover Rijksmonopolie. Tegenover

te openen.

bijzonder onderwijs"

geven:

om

zijn

Vrijheid

gaf.

u een gelegenheid

wijze

„vrije

anders gewild of aangeduid, dan dat particulieren vrijheid op

iets

één.

historie te dezen opzichte is op vrij juiste

De Bosch Kemper

woorden weerge-

in deze

de Roomsch-Katholijke zijde in

België in 1827

en volgende jaren, en na de afscheiding zoowel van de Roomsch-Kathozijde

lijke

van de streng confessioneele Hervormde richting, op de

als

vrijheid

van onderwijs aangedrongen, waaraan

mische

literatuur

meer

meer

en

onderwijs

niet

verschuldigd

Grondwet van 1848"

En

men

toen

af zijn ook de liberalen

gekomen, dat men de vrijheid van

overtuiging

de

tot

mocht weigeren, en

langer

wij eene belangrijke pole-

Van 1844

zijn.

vandaar

artikel

194

in de

*).

1848

in

aan het schrijven van deze vrijheid in de

Grondwet toe was, verklaarde de Minister onomwonden: „De vrijheid beter vruchten dragen dan dwang.

Het

is

niet te

de

in

laatste

onderwijs was er niet" de Regeering:

Kamer

der

1

)

2 )

)

).

dertig jaren

is

De Bosch Kemper. Handl. Hand. Grw. herziening II p.

52G.

maar

vrijheid van

In de schriftelijke gedachtenwisseling verklaarde

niet langer voor het beginsel

Ibidem,

voorgevallen,

„met dankbaarheid bespeurd

roepen. 3

2

ontkennen dat vroeger

Ik wil nu niet schetsen,

zoodanige dwang tot wantrouwen heeft geleid.

wat hier

zal

lol

p.

van

te

vrij onderwijs terugdeinsde"

de kennis van het 57C>.

Subsidiair

hebben, dat de meerderheid

N<>d. Staatsr.

mag

ik

mij

hier

p.

3 ).'

153.

op

dit

debat be-

-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen