"Ons program" - pagina 122

DE STAATSVORM.

106

de groote goddelijke monarcliie voor op zich zelf onverschillig te houden, of'

Heer der heeren

deze

auibteuaren

deu

steld)

bewiud over

zijn

macht hebbende en door

die (van zijnentwege

,

van vorst, of zitten

dragen

titel

wil uïtoefeueu door

oiis

als

Hem

aange-

grootmogenden, of het

machtwoord spreken in de volksvergadering.

En

de ervaring bevestigt

Immers, Andere

waarin

dit.

monarchieën geweest (en nog) die tierden en bloeiden.

er zijn

En

het leven stilstond.

weer andere

,

waarin

mo-

de

narchie een plage bleek en een bezoeking.

En ken

evenzoo weet de historie (en weet het heden nog) u van republie-

te verhalen

die in glorie

,

schouwspel

melijk

boden;

blonken

;

van republieken die een erbar-

van republieken ook,

en

die

land en volk

'bedierven.

En

datzelfde geldt eindelijk

aan

strijd

den

om

evengoed van de democratieën, die u

roem van Athene

aan de nationale zwakheid van het

,

Oommunards herinneren. mag worden afgeleid, dat het

huidig Zwitserland, en den gruwel der

Een

waaruit met juistheid

feit,

deze lotswisselingen

maar

nimmer absoluut aan den staatsvorm

steeds afhing en

nog afhangt van de personen

al

bij

heeft gelegen,

die regeerden,

van

het volk dat te regeeren viel, en van de omstandigheden die dat regee-

ren licht maakten of bemoeilijkten. 73.

§

Er ten

De

doctrinairen.

dient derhalve geprotesteerd, zoowel tegen de doctrinaire royalis-

als

De

tegen de nog onverdraaglijker doctrinaire zelfregeerders.

doctrinaire

royalisten,

w.

d.

z.

zij,

die uit beginsel het koning-

schap voor den eenig goeden regeeringsvorm verklaren, wijl dit de eenhoofdigheid van het gezag en de erfelijkheid in de ggslachtslinie verzekert drijven een

komt te

,

om

kunnen

i>dioit

divin"

,

dat

het

in

volk de menschenwaarde te na

in den vorstelijken persoon een

meer dan menschelgke waarde

eeren.

Ze kweekten hierdoor ongemerkt een geest van slaafsche

en

vleierij

onmanlijke buigzaamheid; geven door het eeren van de hof kringen zon,

der een critiek van het hofleven aan te durven dat

zelf

weten,

te

,

voedsel aan een zedelijk

van boven af het volk ontheiligt; en werken, zonder het

bederf,

op

het

stuk van gezag een militair is

stuk van de sociale belangen een

weeldedienst

me, en op

het

in de hand, die den

kloeken burgergeest knakken )uoet.

Maar erger nog maken het de willen inprenten, dat het noch

bij

doctrinaire

u noch

republikeinen,

elders ooit

goed kan

die

u

zijn of

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen