"Ons program" - pagina 395

STAAT EN KEKK. aanvankelijk door de sympathie van élk gezin in

toestand

gedragen

lieel

tot

binder

sprake

er

kwam

en

,

,

volksge-

zonder iemand als beginsel

onhoudbaar, even onmisbaar wordt zoodra

volstrekt

van de consciëntie en het iemands stand raakt voor God.

is

Maar zóó

dus aan een ieder ten goede

liet

Aldus steunend op een plebisciet, dat,

te zijn.

souvereiniteit

van.

379

zuivere toestand bleef hooge uitzondering en duurde meest

uiterst kort.

den regel

In wel

natie als

de

koos in beslissende tiidsgewrichten harer historie

toch

natie voor

eene speciale kerkelijke belijdenis; maar

zonder dat daarom nog elke geleding en elke

in het volksorgauisrae

cel

met bewustheid deze beslissende keuse meemaakte. Hieruit ontstond dan, gelijk ten onzent in de 16de eeuw, de pijnlijke

verhouding, dat het toongevend bestanddeel der natie haar politiek aan haar kerkelijk leven huwde en in een bepaalden vorm goot; maar zonder dat

massa

de

nog volgen

volks op dat eigen oogenblik die keuze

des

kón, of op den duur volgen wilde.

Toen het Calvinisme Staatskerk

te lande triomfeerde

hier

leven

het

in

trad

landzaten tot de Gereformeerde religie;

Gereformeerd

te laten

elk

liever

stellig

maken

offer

,

naar het uitviel

bracht

dan zich

,

van de resteerende twee

terwijl

was, van Roomsch dat ze waren, zich

allicht de helft, ja, bereid

derden

en de Gereformeerde

behoorde misschien nog geen derde der

,

;

maar de wederhelft

af te laten trekken

zeer

van haar

voorvaderlijk geloof. Bij

verloop

der

historie

is

toen in de 17de eeuw hieruit allengs de

geboren, dat een derde der bevolking Gereformeerd

toestand

Maar met dien verstande dat onder de indifferenten meetelden

,

die

was; een

R o o msch

ander derde Gereformeerd heette, en het laatste derde

bleef.

twee derden Gereformeerden alsnu

terwijl de Calvinisten

van echten huize reeds

merkbaar aan hunnen ooi'spronkelijken geloofsmoed waren ontzonken.

§ 300.

Ideaal en werkelijkheid.

Hierdoor nu bezielde

ten

,

kwam deele

,

de ideale gedachte

ongemerkt

bij

,

,

het

die

onzen opstand tegen Spanje

omgekeerde

uit

van wat de

helden van dien worstelstrijd hadden bedoeld.

Bedoeld toch was een Kerkstaat zich en allen

onder

de

saam

zuiverder

,

uit vrijen religie

te

stichten

,

waarin

,

naar

Godes Woord; aan de glorie van dat

Woord hun

nationale eer verpanden Avilden; en alsnu,

der natie

en buiten Europa

,

in

een iegelijk voor

drang der consciëntie, zich voegen zouden

,

met

alle

macht

voor den bloei dier Gereformeerde religie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen