"Strikt genomen" - pagina 183

PROTEST

aan

de

Iloogleeraren

om examina dan

TEGEN

van

RECONSTRUCTIE DER HISTORIE.

de

stedelijke

en vrije

er grond zijn voor het vermoeden, dat

zal

Universiteiten het recht

Doet men noeh het een

af te nemen.

185

men

noch

ander,

bet

van andere dan Rijks-Hoogescholen belemmeren wil. De Orde meent echter geenszins, dat de Staat aan alle inrichtingen van Hooger Onderwijs, die door gemeenten, kerkgenootschappen en particulieren worden in het leven geroepen, onmiddellijk en onvoorwaardelijk de bevoegdheid om titels te verleenen zou moeten geven. Slechts inrichtingen zullen op zulk een

die

waarborgen

deze{fde

opleveren

krijgen dier waarborgen kunnen vorderen.

zal

als

men

het bestaan

bevoegdheid mogen aanspraak maken, die de Rijks- Universiteiten. Tot het verzoo

noodig

ook een zeker Rijkstoezicht

Prof. Moll verdedigt dan ook uitdrukkelijk liet beginsel der vrijheid

Op

24 van

bladz.

zijne

toespraak zegt

hij

o.

a.

Universiteiten van den Staat zijn onderworpen aan de wetten van Staat. Staatswetten zijn niet onveranderlijk, maar dikwerf weinig

den

elastiek,

—

—

dikwerf

wij Nederlanders weten er van te spreken Schoolwetten zijn bestemd om het onderwijs te bevorderen, maar zij kunnen, het ook benadeelen, de ontwikkeling der hoogeschool stremmen. Daarom acht men het in onsen tijd in landen, waarin de liefde voor de wetenschap wakker is, weldadig, dat nevens te

uitermate

de

stabiel.

Staatsscholen

wetten

afhanklijk

den

die

vrije is,

inrichtingen

opkomen, welker bestaan

niet

van

rijks-

maar van de

vooruitgang

inzichten van ernstig-liberale mannen, en de uitbreiding van het onderwijs naar de be-

hoefte des tijds willen regelen, zonder daarbij te moeten wachten op de bepalingen eener misschien trage of onmachtige wetgeving. In die overtuiging poogde men, ofschoon tevergeefs, in 1848 in Duitschland

.

eene

instelling in het leven te roepen, die

aan eene reeds bestaande

Van

dat

deeld

meer of min

zou

gelijk

zijn

Engeland.

de Vrije Universiteit te Londen lezen wij:

aan een terwijl

in

de

gegradueerden

vrije

omtrent

universiteit

minder geacht werden, omdat

zij

hun

titel

verwierven, blijkt niet;

de Hoogeschool te Brussel het volgende wordt medege-

:

Ook

zij vond hare financiëele krachten aanvankelijk in vrijwillige van mannen die ik gaarne philanthropen noem, philanthropen van den eersten rang, wier weldadigheid meer wilde geven dan brood en kleed en woning voor de behoeften des volks. Antipathie tegen de belemmering die de vrije studie te Leuven van het clericalisme ondervond, was één hunner drijfveeren, maar geenszins de éenige ook onvoldaanheid met het onderwijs der Staatsuniversiteiten te Gent en Luik,

bijdragen

:

dat hun onvolledig of eenzijdig toescheen. Ook deze school leed tegenstand en had groote bezwaren te overwinnen, financiëele en andere. Maar de regeering van Brussel wist

12

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen