"Ons program" - pagina 347

's

RIJKS BEZIT

OVER

331

ZEE.

gewelddadig dwingen was van Java's oeconomisch leven naar de eischen

van een aan

En

nog wekt

dit stelsel

men op

indien

,

li

et

kwaad

door gebrouwen.

ziet, er

hoeverre

In

vreemdsoortig belang.

dit leven volstrekt

dieper tegenzin

Java's

stelsel

verdubbelde

blijve

hierbij

,

of slechts

en

won

tijdelijk

onder de werking van

betere telling op dubbel cijfer

bij

we nemen voor

onbeslist, en

terda^id Java's inwonerental wies

beidzaamheid

metterdaad

bevolking

en

,

,

dit

uitkwam

het oogenblik aan, dat met-

Avat

nog meer

in welvaren.

zegt,

toenam

in ar-

Maar dan vragen we nóg,

men b. v. in de Engelsche fabrieksdistricten niet hetzelfde verschijnsel waarnam en of iemand deswege den droeven moed zal hebben het fabrieksleven als een zegen voor de bevolking te loven. En te of

,

,

minder

hun

we den conservatieven toe hierop te pleiten en vroedste mannen het er opzettelijk op toelegden, om

nog

beste

staan

,

,

»zóó gewonnen, zóó geronnen," den Javaan in te prenten; ook

wijl

het

al ver-

dween het karig plantloon in de amfioen. 254.

§

En

Vervolg.

hooggeroemde voordeel van

terwijl alzoo het

twijfelachtig dunkt,

dit stelsel

ons uiterst

staat er tegenover:

dat het den natuurlijken ontwikkelingsgang van het nationale leven

1.

onze Koloniën voor lange jaren onherstelbaar bedierf;

in

zijn

de

dat

2.

knevelarg

van den minderen

man

door zijn meerdere en

hoofden er door aangemoedigd en gesteund werd;

3.

dat

menging

de is

Oost-Indische

gekomen

opzichters eener industrieele lijke

wijze

ambtenaarswereld tot de onnatuurlijke ver-

van eensdeels gezag uit te oefenen en anderdeels

onderneming

te zijn

;

wat op hoogst schade-

aan het plichtsbesef afbreuk deed en geldzucht en egoïsme

deed insluipen in onze Europeesche Kolonie 4.

dat

ons koloniaal beheer, door in een commercieele firma te ont-

aarden, volslagen uit zijn voegen 5.

dat

onze

eigen

geraakt;

is

ryksfinanciën

,

na een kunstmatigen

bloei, thans

hopeloos in de war raken;

en

6,

wat wel het ergste

is,

dat de consciëntie der natie ver-

eeltte in stee van veredeld te worden; en

het besef van de

roeping, die we tegenover God aan onze Koloniën te volbrengen hadden, er in

den goudroes allengs

§ 255.

Maar

uitsleet,

Tweeslachtigheid van hieruit

leide

niemand

't

liberale

af,

stelsel.

dat derhalve de

liberale praktij-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen