"Ons program" - pagina 345

RIJKS BEZIT

's

het

kwaad

vele

anders

door,

dat

het

OVER

brouwde; en dat,

het

329

ZEE.

sloeg de evenaar

al

zelfs

geoordeeld zou zijn

desniettemin

door het verkeerde

beginsel, waarin het wortelt, en de onzedelijke aanleiding, die het deed

ontstaan.

Over graaf

aanleiding

die

men den

v/eg

keurig ineenzittend

dit

Java voet aan wal had gezet

op

thans

twist

elke

viel

Van den Bosch

met

niet

,

inlander aan meer welvaren

nu

,

om

last

's

dat

,

toen

,

overwegen

te

maar hoe men

,

vaststaat

uitspon

stelsel

hij

hoe

,

Rijks schatkist

aan meer geld zou helpen.

Er moest

geld zijn

en veel geld ook

;

en

;

eenmaal

dit

,

als

uitgangs-

punt aannemend, moet men erkennen, dat het Cultuarstelsel een geniale

was

greep

voor wie zich neêrlei

,

kracht tot heiliging

van

Niet

alsof

uw

we ontkenden

om den

er geld

kwam,

belang

van

R

ij

Javaan in botsing geraakten het

voortvloeide

stelsel

dat

,

,

van

advies

zijn

G.

,

L.

werkte en hem

al

waarom

dit

252.

te offeren

Een aanklacht

Baud:

dat

desnoods

vitium originis

,

,

noodwendig

uit

die reeds onweerlegbaar

wat onzedelijk op den Javaan

toekomst deed verspelen

van Neêrlands

drukt op heel dit

,

doorgezet en

financieel belang. stelsel

in

zijn

een stempel alle

grens

beginsel.

Maar verkeerd was ook het beginsel, waarin het :

,

terrein.

Het Cultuurstelsel

Dit toch was

geldelijk

toenemende mate

in

verboden waar strengelijk geweerd dient op

van het Christelijk §

dikwijls het

zedelijk belang van den

ware het slechts door het nog onlangs herinnerd

zijn eigen sociale

het als

of

en twintig jaren lang

in stand moest gehouden, ter wille

Reeds

bevolking zooveel doenlijk, mits

den Javaan op

,

viel

van meet af niet althans eenige

maar zóó, dat, zoo

richtsnoer van gedraging werd.

bewezen zou

er

en het sociaal

k

alsof

,

doel.

last voor Java's

te verlichten;

het

maxime

het onverdedigbaar

een bedenkelijk middel ooit te ontleenen

aan de deugdelijkheid van

toeleg bestond,

bij

gedwongen

prijs

wortelt.

van een in gedwongen arbeid op Rijks-

domein geteeld product.

De en

geërfde inlander zou

zelfs

in

gedeeltelijke

,

in stee van verhoogde belasting te betalen

mindering van de

lasten (V5 der landrente) cultuurdieust op

de opbrengst van dezen

ambtenaren tegen een bedroeg,

munt,

die

en

die

bouw

prijs

,

's

reeds

op

hem drukkende

Rijks domein verrichten, en

leveren in handen van de Gouvernements-

die meestal

nog geen derde der

dan nog een tijdlang werd uitbetaald

geen derde der muntwaarde inhield.

in

reëele

waarde

een koperen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen