"Ons program" - pagina 389

DE SOCIALE QUAESTIE.

373

betrekkingen en verbintenissen ontstaan, die plichten opleggen en waaruit rechten voortkomen. § 294.

Rechtsontwikkeling.

Orde in deze rechten en verplichtingen komt oorspronkelijk alleen door onbeschreven recht, d. w. z. door gewoonten, onderlinge afspraken en costumen.

Dit

gewoonterecht

dan

steunt

meest

niet op willekeurige

maar op de

vinding,

nacht,

van

stoffen

enz.

feitelijke gegevens, die de ordening van dag en menschen lichaam, van weer en wind, van den aard der meebrengen; en is daarom, zoolang de mensch in den eer's

sten staat van afhankelijkheid van de natuur

blijft

voortleven, volkomen

afdoende ter beveiliging van wederzijdsche betrekkingen.

Maar van t.

komt

staan;

te

houdt deze rechtsvastheid op

lieverlee

oorzaak:

w.

a.

doordien

's

menschen wil

vrijer

tegenover de natuur

de sluwheid hand over hand toeneemt in

doordien

h.

en wel door drieërlei

,

zucht tot misbruik van rechten en ontduiking van plichten dien

het

in aanraking

komen van meerdere

;

en

c.

door-

natiën botsing veroorzaakt

tusschen het verschillend gewoonterecht.

Dan wordt opschrijven van het gewoonterecht noodzakelijk nadere uitwerking van dat recht onvermijdelijk; en gedeeltelyke wijziging ;

naar den eisch van wat andere natiën beoogen, onontwijkbaar.

Zoo ging het dan metterdaad ook op het terrein en

op

dat

gebonden

terrein

is

betrekkingen

van den handel;

reeds zooveel vroeger: a. wijl de handelaar minder

aan

zijn

waar dan de arbeider aan de

op

dit

terrein

ingewikkelder zijn; en

stof; c.

h.

overmits de

omdat men

ter-

stond met naburen in contact kwam.

Reeds in oude tyden

kwam

zoo het scheepvaartreclit van Ehodus in

eere; in de Noord-Italiaansche republieken ontwikkelde zich reeds in de

13de

eeuw

voor

het

het

onder

wisselrecht

handelsrecht

in

inspiratiën

engeren

van Baldus en Stracha;

waakten Colberts ordonnantiën

zin

reeds in 1673 en 1681; terwijl Napoleon, het partieel ontstane aanvul-

lend

en

mer c e"

in

verband zettend,

reeds

uitvaardigde, die in hoofdzaak

in ;

1808

zijn

»Code de C em-

edoch verbeterd en sverdiedscht";

ook in ons Wetboek van Koophandel naspreekt. § 295.

Maar

Op

Onbeschreven recht van den arbeid. heel anders

dit terrein

nu

liep het

op het terrein

van den

arbeid.

toch lag het recht vaster in de orde der natuur; waren

de betrekkingen eenvoudiger

,

drong sluwheid minder door

van andere natiën langer geïsoleerd.

;

en bleef

men

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen