"Ons program" - pagina 343

OVER ZEE.

RIJKS BEZIT

's

327

Te weten: men kan of zulk een bezitting exploiteeren seCi'en

,

óf ze koloui-

of ook voogdij over haar voeren.

,

Exploiteeren

men

kan

ander

een

volk

rechtstreeks

,

ook

of

üijdel'ngs.

men meest

deed

Oudtijds

wapengeweld, en

Daartoe bedwong

het eerste.

men

het met

het alsdan tribuut op. Maar; onze eeuw toonde het

lei

men kaa ook zijdelings, en nog wel zeer voordeelig, een ander volk om op eigen kosten en ten bate van zijn overwinnaar te leven indien men de bittere pil slechts verzilvert en de roovende hand noodzaken

,

,

omwikkelt met een weefsel van

Koloniseer en

daarentegen kan

men

slechts zulk een bezitting

bodem en klimaat vindt

het overheerschend volk een

aard;

en oeconomische instellingen.

sociale

ook dan nog alleen onder beding, dat er genoegzame overbe-

en

volking voorhanden

en de geest van avontuur in deze overbevolking

zij,

Zoo Engeland in Amerika en Australië. Zoo

Voogd^ voeren eerst mogelijk

gevens geboren worden

§ 250.

Geen

de ge-

dit besef

waarzonder de volvoering van zulk een moeite-

,

en vaak verdrietelijke taak

volle

volk wordt

het zedelijk besef van plicht en van verantwoordelijk-

als

,

leve.

aan de Kaap.

wij eertijds

een ons niet- verwant

over

eindelijk

aan den Rechter óók der natiën opwaakt, en uit

heid

waar

,

die passen bij zijn

,

Van

deze

drie stelsels

roor

het

is.

noch kolonisatie, maar voogdij.

exploitatie

tweede

ondenkbaar

schier

,

nu,

grooter

het eerste in zich zelf geoordeeld; het

is

onzer Koloniën

deel

niet

dunkt alleen het derde ons in overeenstemming

toe te passen

te zijn

en

;

met de roeping

eener Christen natie.

Exploiteeren mag

ons Rijk een ander volk evenmin

heb van den akker van mijn buurman

Dat

te leven.

is

,

als ik recht

zonde tegen het

achtste gebod; volgens de schoone uitlegging van den Heidelberger

verbiedt

maar

niet

Hij

alleen

dat stelen

noemt óók diever

slagen, waarmede te brengen."

En teeren

mische

schier

van

onder

personen

aan »in

profijt

van

,

door

Immers, dat

dezelfde slavernij

zijn

hetwelk de overheid

:

»r}od straft

ij

zwaarder oordeel nog valt het zijdelings exploi-

schuld

dwang aan is

die

,

arbeid

te

te

doen aan

zich tegenover

men

houden" noemt,

beschikking over zijn persoon het

,

e alle looze stukken en aanonzes naasten goed denken aan ons

wij

een ander volk

instellingen.

bezondigen

en rooven

ten d.

i.

aan ons.

oecono-

opzichte van

enkele

aan een ander de

ontnemen en hem

afsta

zijn

geheel een natie

te

vrije

noodzaken dat

hij

Stelt dus reeds » slavernij"?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen