"Ons program" - pagina 95

GEEN 5ÉTAT ATHÉe",

gaau van de gedragslijn, die door onze politieke vaderen,

ling 1), af te

met mate

wel zelden anders dan

onveranderlyk

Hun

toch

stelsel

(wel

door

artikel

ontaardt,

zoodra

men

weer geheel

,

dood

beperking, nog

in de

voor ons

van

de

werd

,

maar toch

aangeprezen.

is

maar dan toch in ab-

land,

Nederlandsche

Confessie

vertolkt)

op landen van gemengde bevolking wil toe-

het

Rome uitgedachte door Rome ingevoerde dag door Rome gehandhaafde systeem.

het door

in

het ter

niet

36

en tot op den huidigeu Zelfs

in de practijk gevolgd

goed en deugdelijk in theorie

als

stracto,

passen

79

,

brengen van ketters

is,

zij

het ook

met

velerlei

eeuw door den hoogleeraar Maresius, op grond

l?''"

dezer theorie aan de overheid als plicht voorgehouden.

Daar behoeft dan ook niet over gedisputeerd. ook

kent

deze

we zeggen

historie

De kenner

der historie

niet onzer schande,

maar dan

toch onzer kortzichtigheid en onzer verblinding.

Immers, in de

hebben

practijk

en overheden en canouisten henzelven nog in

alle

Gereformeerde volkeu en kerken

met Voetius aan het hoofd

,

abstracto

,

tegen dit door

beleden stelsel practicaal geprotesteerd en

gereageerd.

Volgens

de

van hun

les

stelsel te

vang af voor hen zeer hooge

Rome

bleven

vraagt,

wat

meestal

handelen, was toch van den aan-

uitzondering.

vogelverschrikkers

Zelfs de plakkaten tegen

van

En

papier.

indien

men

uit de godsdienstige geschiedenis der Gereformeerde volke-

ren in Zwitserland, Holland, Schotland, Engeland en Amerika als historisch resultaat op dit stuk te voorschgn

dan

kwam

een steeds onbeperkter huldigen van de

en

theorie,

een

steeds milder eeren

van de vrgheid der

op

religie

alle

,

dan

is

het geen ander

exceptie op

de beledene

van de vrijheid der consciëntie en

manier.

moest het komen, wijl de Gereformeerde volkeren den wil in zich droegen om hun protest tegen menschelijk gezag in zaken van geloof door te zetten, en niet genoeg kan er op gelet, hoe de Hiertoe

Engelsche revolutiën der pendenten,

deze

vrucht

l?"^^

der

eeuw, dank

zij

vooral de energie der Inde-

aan den stam van het kerngezonde, nog echt Gereformeerde leven hebben geplukt.

Zonder

consciëntievrijheid

verbloeming of poging

om den

aftocht te dekken, breken

we

dus in dit opzicht met de gebrekkige staatstheorie onzer politieke vaderen

;

keuren af wat

zij

krachtens die verkeerde theorie

eigen beginsel, te Genève

1) Cf.

Dl-.

A.

stitution eele

Xuyper. vrijheden.

,

in

Engeland,

,

in strijd

en ten deele ook hier

met hun te

lande

Het Calvinisme oorsprong en waarborg onzer con1875. Amsterdam.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen