"Ons program" - pagina 127

iÜ

DE GRONDWET.

Het

tusschen deze beide

verschil

een Charter

dat

bestaat,

wordt door

geoctroyeerd

bekend

gelijk

is,

hierin,

absoluut monarch

een

die

,

zonder daartoe verplicht te zijn, uit louter goedgunstigheid, geheel on-

gehouden en ongedwongen,

hem goeddunkt en aan

macht voor zooverre bindt

eigen

zijn

als

onderdanen zooveel vrijheid (onder recht

zijn

meest van herroeping, en dus slechts

gunt,

tijdelijk)

als gevalt

aanzijn

koninklijk believen.

Een Grondwet

of (.^onstitutie daarentegen

van de haar

ning door twee partijen

worven

rechtstitels

en

,

reeds toekomende of alsnu ver-

op

regelen

het

de wederzijdsche erken-

is

de

basis

dier

van

rechtstitels

de wederzijdsche verhouding.

Er kan dus van een Grondwet geen sprake twee onderscheidene machten in het verloop

het

der

historie

lingen, allengs,

toekwamen

bij

de drager van

en

,

rijk

ontwikkeld hebben

,

als

die door

resultaat van heur onderlinge worste-

als

benadering althans, aan de afbakening der grenzen souvereine

het

die

,

tenzij

,

gezag en de vertegenwoordiging van het volk zich

souverein

het

zijn

en

staatsgezag

de

sociale

macht der

volksvertegenwoordiging elk bepalen tot heur eigen terrein.

Maar ook

nog

omgekeerd

,

waar, gelijk ten onzent

,

embryonischen toestand

in

eeuwen her en dus

tot krachtige

alle

bakenen,

tot edele

,

gegevens voorhanden

die

zal

het sociale leven niet

,

schier onbewust voortleeft, ,

maar reeds

tot zelfbewuste ontwikkeling

zijn

om

kwam,

de grens tamelijk juist af te

aanwijzen waar het souvereine staatsgezag eindigt en

de sociale souvereiniteit der maatschappelyke levenskringen begint, daar

moet

een

er

Grondwet

zijn;

onder dien van Constitutie (Charter

terug te keeren

,

en

;

Eu evenmin

als

weinig lust zouden

is

onder

elke

den naam van Privilegiën of

poging

om

tot het geoctroyeerde

verraad aan land en landshistorie bei.

De Grondwet van '48

§ 76.

'tzij

we een

beter dan die van

15

of

'40.

leven zonder Grondwet denkbaar achten

,

even

we hebben aan terugkeer naarde Grondwet van 1815

(of 1840).

De

rolle onzer rechten

gereikt,

en vrijheden toch, die in 1815 ons werd

was ver van compleet en, evenmin

als

die

uit-

van '48, zuiver op

het stuk van beginselen.

Ze was incompleet

,

want

,

vergeleken

bij

onze aloude privilegiën

,

sprak

van inkrimping eer dan van uitbreiding onzer nationale rechten en

ze

burgerlijke vrijheden.

Ze zag het volk voor een zeer onmondig volk aan zoo

al

niet

in

toon

,

en schikte zich

dan toch in strekking, meer naar het model der

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen