Opuscula theologica selecta - pagina 388

DE POLITIAE MOSIS OBSER.

364 de quibus prospiciunt

Nam

lex infanli fertur , alia viro : alia aratori serenti, putanti alia vindemiam coUigenti, alia (vt ex Paulo sumamus exemplum) caelibi, alia coniugato. Quapropter optime Paulus de hoc argumento scribens, necessitatem simplicem siue absolutam legum a conditionali necessitate discreuit, dicens de legibus quidem absolute necessariis , ^//V// Domlnus: de legibus autem conditionem implexam habentibus, dico ego, noii Dominus^ I. Cor. 7. 12. Sic vbi de coniugatis habetur sermo, ad quorum coniugium sancta, id est, inuiolabilis adest necessitas: iis, inquit, qui matrimono iuncti sunt, deuuncio non ego, sed Dominus, vxor a viro sese ne separato: quod si sese separauerit, nianeto innupta, aut reconciliator viro, & vir vxorem ne dimittito. Quum vero de iis loquitur Apostolus qui cum infidelibus coniugati erant ite'mque de innuptis , diuersa plan^ ratione in loquendo vtitur, quia his exemplis semper conditio mutationis implexa est ex personarum mutabilitate quapropter de istis dicit, rcHquis autem ego dico, non Dominus: si quis frater vxorem habet infidelem quae consentiat ad haoitandum cum eo , ne eani dimittito & vxor quae habet virum infidelem qui consentiat ad habitandum cum ea, ne eum dimittito. at si infidelis seipsum separet, separatus esto, &c. ahquanto p6st ibidem: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo. Est igitur in iis quae superiore capite diximus, absoluta neccessitas: in his necessitas secundum quid, ex conditione puta rerum singularum de quibus feruntur

metenti

alia,

alia

leges.

alia

vinitori fodienti,

pastinanti,

,

:

:

huraanae leges. Sed quia mutationes sine causa & ratione iusta admittere, praesertim in legibus ad rationem aequi boni, & ordinem pubHcum pertinentibus, turpis leuitatis foret ac inconstantiae, antequam de mutabiU conditione legum , reriimque dicimus quae aguntur legibus, videndum est nobis in hoc loco de causis, ex quibus humanae leges natura sua dicuntur mutabiles. Nihil dicam hoc loco de illo axiomate in rebus omnibus constantissimo atque exploratissimo: quae ortum habent, ea interitu carere non posse: quae ortu & interitu constant, iis necessario inesse mutationem: quae a principio mutationibus infesto oriuntur, ea non magis vacare mutationibus quam principium suum a qua processerint & si qua sunt eiusmodi, quibus leges humanae demonstrantur ex facto mutabiles. hic enim de iure ipso, non de facto quaerimus: neque id soliim dicimus, leges humanas mutari; sed (quod amplius estj mutari iure. Huius ergo mutationis quae iure legibus humanis conuenit, duas omnino causas comperimus: quarum vna est, a modo & conditione personae ferentis leges, altera a modo eorum ad quae respiciunt Leges. Nam in vtroque mutatio frequenter accidit qua ex mutatione existit mutandi humanas leges necessitas quaecunque insuper ab aUis adferuntur, aut ad hoc argumentum adferri possunt, ea mihi quidem optimo iure videntur ad alterum ex his duobus capitibus referenda esse de quibus deinceps ordine, quam breuissime fieri poterit, dicturi sumus. Thes. 20. Ac primum quidem quod ad personam Legislatoris attinet ciim :

,

:

,

qua homo praeditus est ordinatio, omnino statuimus , prout ratio Legislatoribus variat, ita & legem iUius quae rationis est ordinatio mutationibus subiectam esse. Variat autem duobus modis ratio hominis {^(^. i509)rentis legem. Nam aut assurgit in mehus, aut etiam abit in peius in nielius quidem^ si ratio ipsius cum ratione recta principiis aeternae, humanae, & diuinae legis conueniente profecerit: in peius vero si praeter rationem illam commuuem & principiis ilUs immutabiUbus consentientem defecerit. His positis, ita concludimus: si Legislator in conscientia aeternae legis aut in cognitione eorum ad quae resptciunt leges profeccrit: tum demiini legem ab eo mutari posse si euidens erit ufilitas (vt verbis Vlpiani vtar L. 2. ff. de const. princip.) propter quam recedatur ab eo iure quod lex

nihil

aUud

sit,

nisi

rationis

,

:

,

.,

.^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen