Opuscula theologica selecta - pagina 387

DE POLITIAE MOSIS OBSER. ratione

distingiiaiilur

solum.

consulat:

Nam

alia,

vt

si

&

Exempli causa, obiecti

reni alienaui furetur, vt rei furtim subreptae

commodet alteri vnum obiecto &

:

alia,

domino si

finis

363 alia ratio est,

obsit: aiia,

vt volui^tatibus

si «S:

si

quis

vt suae necessiiati libidini inseruiat.

conuenit, reliqua obiectum k fme diuersum habent. Quaecunque igitur leges tria haec coniunctim, siue re diuersa, siue ratione distincta inter se obtinent rationi ilH aeternae conformata, eae omnino pro bonis habendae sunt. Ciim autem contra vnico defectu rerum ad bonum pertinentium vitium rebus accidat, & efficiantur malae, optime statuimus eas leges & actiones, quae vel vno momentorum illorum destitutae sunt, malas atque vitiosas esse. cur autem f nempe cjuia leges humanae de conchisionibus feruntur proprie, non de principiis: Conclusiones autem quae ex principiis iUis eruuntur, vi principiorum illorum iustae, honestae, vtiles & necessariae sunt, & leges earum perinde immutabiles. Principia autem in rebus moraUbus quotiescunque appeUamus, tria iUa necessitate iusta coniungimus (vt cum Scholasticis loquamur) terminum a quo, siue fundamentum, vnde existit aclio; terniinum in quo, siue obiectum, in quo terminatur actio, & terminum ad quem, siue finem, in quo terminatur praecipientis legis autagentis hominis intentio: qua ex intentione in rebus ethicis nostrae actiones plurimum, & leguni oinnium conditio aestimatur. In his tribus principiis naturam boni & maU pUirimum circumscribentibus posita est ferme ratio iUius MjUsra/SoAoi; siue immutabiUtatis, quam ad humanas leges secundum qucnidam modum eiiximus pertinere. Nunc ad alterum locum qui de mutabiU parte legum humanarum est, transeamus. in his

exemplis

fine

,

CAP. De

ca pLirtc quac

iii

lcgibus

humanis

IIII.

est inutabilis

6-^

,

cie

iiiutatioiiuin

causis.

DixiMvs ante eam omnium legum humanarum rationein esse, vt partem sui immutabilem obtineant, partemque mutabilem: iUam semper, hanc interdum secundum personas, negotia: & circumstantias eos qui subsunt obUgantem. Immutabilem eani csse, docuimus quae principio, obiecto, & fine, rationi aeternae, quam adumbrauit in natura aut verbo expressit Deus, conformatur. Sequitur ergo, si quid est praeterca in humanis legibus, quo tria iUa essentiam iustae legis constituenlia (f. 1508) (juasi vestiantur, id esse mtitabile, nec perpetuam rationem iusti auctoritatemque obtinere. Sunt autem in eo genere actiones & circumstantiae de quibus postea suo ordine dicturi sumus actiones enim secundum genus suum & per se mediae sunt, proinde modo bonae secundimi principia iUa & circumstantias habendae sunt modo malae iusta principiorum iUarum obseruatione aut in circumstantiis ipsi quis defectus in sarum obtigerit. Quae cum ita sint, ex antecedentibus optime definimus. Thes. 19. cactera guae feruntur hunianis lcgibus & in eis continentur, nimirum praeter iUos tres principiorum modos quos praecedente capite definimus, 6^ inulabilia essc^ cr^ conditionein mutationis haberc iinplexam in sese: id est, semper mutari posse, & aliquando mutanda esse, siue (vt vulgo dicimus) mutari debere. vt idcm brcuius dicamus, liumanas lcges mutandi non solum est possibiUtas, sed etiam necessilas, quam necessitatem conditionem mutationis appeUamus. Est enini haec non siniplex aux absoluta necessitasj sed ex hypothesi vel conditione earum rerum mutationibus infestarum, de quibus ,

:

:

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen