Opuscula theologica selecta - pagina 195

THESES THEOLOGICAE. &" sanctas

I73

in iis qiiibus visum est, ad (juas recipiendas anima se merd non vt Iruncus aut stipes cimi remotam aliquam potentiam ei concedamus, & motu moueatur conuenienti eius fini ac pcrfectioni. Aliud est, quod hanc Dei actionem secjuatur ipsa conuersio nostri ad Deum, hoc est, actio prornanans k noua creatura, cum mentis in cognoscendo Deum, tum voluntatis in amplectendo eundem per Christum. Prior igitur actio (sanatio) est mere passiua. Posterior Udes est cooperans. Nam (vt de grat. &' lib. Arb. c. 17. August. inquit) vt veHmus Deus sinc nobis operatur, tamen sine illo vel operante vt velimus, vel cooperante ciim volumus, ad bona pietatis opera nihil valemus. In futura vita hberum arbitrium hominum erit, aut beatorum, aut damna12. torum. Beatorum erit ad bonum tantiim idque immutabiliter, ciim assecuti fuerint vltimam sanctitatis perfectionem ad quam in hoc mundo militantes adspirant. Poterat Adam libere in primo statu non peccare, in hoc peccare non poterit: quia magis Dei imaginem referet, ciim Deus fiiturus est omnia in omnibus. Damnatorum vero

habet

qualitates

nad^^xixws

,

:

,

liberum

arbitrium

destituti

de

sakite

maluni ruent, quo

erit

sua

Deo

ad

makmi

tantimi, idquc in aeternum: c^uia Spiritu Sancto

omnfque bono ^ Deo procedente desperantes

in

pessimum

voluntatique eius iustae ac sanctae resistere conabuntur.

XXII.

DE LIBERO ARBITRIO. THESIS

I.

(si de nominis appellatione sermo sit ,) non est quid vnum, vtpote ex duabus vocibus vnum de akero enunciantibus conflatum, quarum illa attributi, haec subiecti rationem habet. Nos de vtriusque etymologia, variis acceptionibus , quae ad institutum praesens facere videbuntur, breuiter dicturi ad essentiam rei, de qua agitur, examinandam nobis hac via commodiorem aditum faciemus. 2. Arbitrium igitur (in qualibet enim tractatione a subiecto ordiri, tiim naturae, tiim doctrinae ordo postulat) ab arbitrando dictum, si Augustino credamus, Hypognast. 3 vel (vt nonnuUis grammaticis placet) ab arbitro. Vtrumuis dicatur , res eodem redit, & vtraque denominatio genuinum vocabuU sensum manifestissime indicat. Ciim enim Arbiter sit iudex ille, qui totius rei inter litigantes controuersae facukatem habet (vt inquit Festus lih. i. de verb. signif.) hoc est, qui non ex lege, aut iure stricto, sed prout iustum, & aequum esse censet, iudicat: Arbitrari autem sitarbitri munere fungi, seu Utem ex Hbero voluntatis placito dirimere: hinc factum est, vt 1

sed

.

LiBERVM arbitrium

mukiplex,

&

sententia,

quae ab

arbitro

statuitur,

communi omnium consensu appekata

fuerit

Arbitrium.

lUud autem, etsi forensi vsui (vt diximus) primo destinatum, ab eo tamen 3. postea deriuari & ad res quascunque , quae tum in dehberationem , tum vel maxime (f. 1652.) in electionem ex deUberatione cadere possunt, accommodari coepit: illarum respectu ad inteUectum, harum vero consideratione , ad voluntatem referri solet. Arbitrium inteUectus (quod Graecis yvwfi^ vulgo appeUatur) est actus mentis, 4. quo natura inteUigens inter obiecta inteUigibiUa discernit, & praeexistente deUberatione, quae ex iis vera aut falsa sint diiudicat. 5. Voluntatis ,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen