Opuscula theologica selecta - pagina 197

THESES THEOLOGICAE.

I75

&

idem (f. i653.)pro arbitrio velacceptat, vnum pro alio eligit, aut vnum, ratione boni: vel respuit, ratione mali. In hac definitione tria nobis examinanda veniunt: subiectum liberi arbitrij, t8, actus: horum cnim cxphcatio ad sequentium intelhgentiam non parum obiectum,

strantur,

&

conferet. igitur dujjlex est, vnum totalc, aherum partiale. Totale subicctum increatum, vt Deus, vel creatum, vt AngeU, & homines, de quibus omnibus suo loco. Partiale ver6 est voUmtas, non naturaUs (huius enim non est Arbitrium, ciun ad vnum tantimi feratur) scd discreta, ideo sic dicta ex communi Scholasticorum vsu, quod ex discretione (vt ita loquar) & diiudicatione intcUectus agat. Illa autem si i\ principiis ordinatis, per media ordinata, ad finem ordinatum 20. ordinato modo moueatur, vohmtas nQomgsziKij dicitur: si verd inconsulto ac temere per particulares causas se sinat abripi (vt saepissim*^ aegrotis accidit ciui praeingrauescente morbo volunt quod prohibet medicus) voluntas per causam, seu ex causS.

19. est vel

Subiectum

,

appellatur.

Obiectum autem Uberi arbitrij, si generale quaeritur, h. nobis supra fuit in adsignatum, ciim Uberum arbitrium in eorum, quae consukatione fiunt, electione positum esse diceremus, Ea autem sunt vel media, vel fines. Verimi de fi21.

definitione

nibus, quia rar6 habetur dehberatio, raro etiam est arbitrium. 22. Si vero de obiecto speciaU quaestio est, iUud ponimus in tripUci differentia. Quicquid enim sub discretam vokmtatem cadit, aut cst bonum, aut mahun, aut eius arbkrij. «(Ttnec" 0^0 j/ Eadem autem est ratio vokmtatis, Actus Uberi arbitrij proprius, est electio: sed ea duobus modis fieri potest, 23. vel seUgendo vnum ex duobus, vel pkiribus oppositis, quae dici solet libertas contrarietatis: vel vno tantimi proposito, iUud acceptando, aut reiiciendo, & haec est Ubertas contradictionis. Vtrumque modum in thesi 17. expressimus. partibus eius. Nunc vtrum omnibus Hactenus de definitione Uberi arbitrij, 24. totaUs subiecti speciebus supra enumeratis ex ae^iuo conueniat (ea enim de reinhac quaestione maxime controuertitur) videndum est. De singuUsigitur sigillatim dicemus, a Deo summo iUo & vniuersaU omnium rerum principio incipientes. Deum esse Uberrimum ab omnibus pro confesso habetur, quibus adhuc in 25. pectore residet aUquis diuinitatis sensus: Ubertatem enim Deo detrahere, perinde est, ac Deum negare, ciim hoc vnum sit ex praecipuis eius attributis , quorum ne minimum (luidem (vt ita loquamur) ab eo toUi potest , quin tota continuo toUatur ratio Deitatis haec autem Ubertas in Deo est bipartita, prout bipartitam eius relationem initio fecimus, ad voluntatis nimirum apprehensionem , & ad rei a vokmtate apprehensae,

&

&

&

imperatae executionem. 26. Secundiim pricrem respectum (de quo praecipue in hac quaestione disputamus) Ubertas Deo tribuitur, sed non vniuers^, si de Ubertate a necessitate proprie dicta inteUigatur. Qua autem ratione id fiat, ex obiectorum speciaUum Uberi arbitrij, boni sciUcet, & maU (nam de adiaphoris res plana est) distinctione, Uquido patebit. lUa autem vel vnico actu, sibfque inuicem opposita: vel separatim, & abso27. lute in se considerata, voUmtati proponuntur. Si priori modo Deus ad ea determinat^ se habet, & necessario, nec potest in vtramuis partera incUnare. Si vero posteriori, iterum distinguendum est: ad malum enim nuUa consideratione Uber esse potest , nisi k coactione, quatenus nempe iUud Ubera vokmtate detestatur, non inuita, itaexigente naturae suae conditione, cui makmi bono anteponere omnino repugnat; Ad bonum autem est Uberrimus, siue Ubertatem contradictionis spectes, siue contrarietatis. Potest enim vel eUgere vel non eUgere, si vnicum sit: si vero pkira, hoc vel illud. ,

28.

Secundiim

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen