Opuscula theologica selecta - pagina 177

THESESTHEOLOGICAE.

155

denotare putamus) quippe cum creatio sit opus trinitatis ad extra (vt vocant) tribus quoque personis competit, seruatj tamen ordinc ac modo in operando, ita vt Pater pcr tilium & Sp. Sanctum, filius i\ Patre per Sp. S. loa. \. 3. CoL i. 16. SpiiitusS. a Patre & filio creauerit. Gcn. \. 2. lob. 33. 4. Ps. i^. 6. tribuitur quidem Patri

& filio Redemptio, & Spiritui S. sanctificalio, eorum persona proxime illae actiones terminantur. Sequitur Fiiiis., qui duplex est, operis & operantis: operis vt omnia suis inscruiant vsibus, praecipud vero saluti aliisque commoditatibus hominum & maximc electorum: soli creatio (f.

in

sed

1636.)

symbolo hoc fit

fidei

(juia

nostrae, vt in

.^

Gcn. I. 28. Ps. 8. 7. Heb. 2. 7. 8. Finis operantis est iUius gloria, nam ex toto opere creationis admirabilis Dei bonitas, sapientia & potentia elucent Gen. i. 31. Ps. 104. 24. Pro. 16. 4. ler. 10. 11. 12. quarum agnitio & celebratio, corde, lingiia & opere, vt praecipue hominibus & Angelis conuenit, ila creationis scopus vltimus existit: hominem igitur propter se creauit Deus, reliciua omnia propter hominem quae in hac vniuersitate sunt Caussae internae sequuntur materia sciUcet & forma. Materia praeexistens ex 4. qua Deus mundum hunc creauit, nulla fuit: idque vocabulo creandi (quod in propria ,

,

,

sua significatione productionem a non esse ad esse notat: nam ci^im Deus sohis aeternus initio, fine, & successione carens & immortahs sit, i Tiin. 6. 16. omniaque & sine exceptione condiderit, sequitur, non ex materia ahqua aeterna , multo minus Dei essentia, sed e nihilo tanquam termino potentia Dei extitisse: Ps. 33. 9. Poin. 4. 17. Neb. n. 3. Itaque, quicquid est, iUud aut immediate, vt caelum, terra, angeU, anima: aut mediate, vt aUa. ratione prima materiae, ex nihilo emanant. Namrerum axarotcorporearum materiam (quam Moses to/iu & /lo/iu., aUj c/iaos appellant, :!noiov fuisse dixerunt) Deus dveldsov.^ uaxrj(.intiqov o-xsi/agoj', & Philosophi afjiOQ<pov ex nihilo prius in tempore condidit, vt ex ea visibiUa omnia a priuatione in formam naturalem produceret: vnde meUus in Scriptura Deus appeUatur Tiot^x»??, qui ex nihilo aUquid faciat, qu^m a Platone & Philosoph. d^fitovQyog qui ex inordinato aUud tantum ordinet & constituat. lusf. Mart. in Ub. exhort. ad Gent. Physicum vero illud axioma, ex ni/iilo ni/iil fit., quia Physicum tantum est, rerumque naturalium ordini constituto, non autem constituendo conuenit, hic non obtinet, vbi de creatione &

LXX

.

.,

.,

])Otentia

Diuina (quam Philosophi ignorarunt) sermo

est.

duae sunt partcs , prosainentissima earum dispositio Deo vtraque propria, lob.g.S. Esa. 40. 22. &= 44. 24. Sic etiam forma duo haec complectitur , consideraturque internc natura externc , in modo , mul& externe internc in abdita huius vniuersitatis vi titudine, diuersitate, & pulchritudine rerum omnium conditarum, non tam proptcr 5.

Nunc de Forina videamus. Prout

ductio rerum,

igitur creationis huius

&

&

:

cocU in

se,

Ente tinis

:

& reUcjuorum sublunarium pulchram faciem, quam propter aptissimam oinnium & inter se Bitallav.^ <piXlav., & xoi-vu)viav ab vno iUo primo & perfcctissiiuo iiberrimc ex ipsius sapientia, bonitate & potentia profectam: vndc inun/us Lia puritate & munditie dictus est, Plin. lib. 2. cap. 3. vt & Graecis y'<T/xoi. .,

Arist. de niundo., cap. 6. naqa x6 xocTfieiv.^ 6 to naviec ev eavtto 'i;((ov Hactenus de caussis. 6. Hjfectuin autem ex hisce causis productum est mundus, qui nihil est aliucL quam superiorum inferiorumque compages, & av^stjfia ex coela, terra, & cacteris rcbus, quae in iis existunt pulcherrime inter se ordinatae & distributac, a Deo & propter Deum coagmentatum & conseruatum. Diuisioncs reruni creatarum nunc videamus,' vt tum huius efifccti naturam, tum efficientis exceUentiam eo ineUus inteUigamus. Partcs ergo mundi duae sunt, caelum & terra, j^rout eas passim Scriptura proponit. Ps. 124. 8. Ps. 134. 3. Es. 2,1' 16. iisque vocibus plerumque «n-ysxJo^f x(Off res etiam

Etyinol.

inag.

xsyoafitjnsva.

t

omnes

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen