Opuscula theologica selecta - pagina 67

DEVERATHEOLOGIA.

47

Theologiam^ in vulgo tavicn o^mvvyLaq dicitur. Est enivi haec vera.^ Illafalsa&' Aequiuocationem istam, quam hic statuimus, efficit rei Veritas cum falso corruptoque nostro iudicio & sensu comparata. Nam ex rei Veritate quidem est, vt sit sapientia rerum diuinarum, qualiscunque illa tandem & cuiuscunciue sit, etiamque ex iudicij vero nostri deprauatione , & quasi pituita sensum vera dicatur esse spiritualis gustus mentibus nostris adimente est, qu6d in hac quoque (vt in caeteris) causa grauissima falsum pro vero amplectamur. Ita(f. i376.)que secundum Veritatem rei, dicitur aliqua omnino vcra esse Theologia, vniuoce appellata; secundum vero opinionem; quam deprauato & obstupefacto iudicio nostro concepimus, est & Theologia dicta aequiuoce , quam falsain er' opinabilcni appellamus falsam quia toto coelo (quod aiunt) abest a Veritate subiecti propri^ ad Theologiam pertinentis: Opinabilem verd, quia opinione solum consistit (si quidem illud est consistere) in mente & imaginatione nostra, somnia mera atque ludibria pro veritate, & idola atque tragelaphos pro Deo vero confingente. Ac de falsa quidem Theologia & opinabili non est consilij nostri vt dicamus multis; quandoquidem in vera assequenda labor est perutilis, & periculosus error; in falsa perscrutanda labor inutilis, & error a periculo graui aUenissimus. sed tamen vt strictim ali(|uid de ea dicamus, quantum ad istius hononymiae demonstrationem pertinet, Ita statuimus; Thes. iiii. Falsa Theolo^ia est duplex: Vna vtilgaris., Altera Fhilosophica: Vulgaris ^ cptae in esse

opinabilis.

:

:

principiis

Naturae nostrae

vnperjectis

subsidens iion assurgit altius ratiocinatione:

quae ratiocinationis errore infalsas conclusiones diffiuxit.^G^ fabulosam ciuiiemque ex principiis illis procreauit. His paucis, tum vnum veluti naturalem corpus falsae Theologiae circumscribi putamus posse ; tum singulas partes ac membra ipsius seorsim demonstrari. Etenim falsae Theologiae istius radix (ut ita dicamus) & caput iUud est, quod Thcologiam vulgarem appeUamus: Corpus situm est in philosophica., quae exinde in tres ramos luxuriata est amplissimos, & sihiescentes plurimum. Vulgarem Theologiam appeUamus eam, quae communis est omnium, ut sunt principia eius notionesque & praeceptiones communes in menlibus nostris adumbratae & quae nec ratiocinationis cultura subigitur (vt ita dicamus) nec superueniente aUunde adiumento augescit; sed in iUa sua conditione notionibusque imperfectis Philosophica

.^

.^

.^

:

conquiescit,

&

tanquam

& &

corruptionis suae naturaUs desidet. foris ad iUam accessionibus intus quasi maeandro mentis nostrae extoUit sese

in faece imperfectionis

Philosophicam vero dicimus eam , quae cultura

&

Vulgarem adjectis ratiocinationis errore & ad conclusiones de diuinis rebus omnino falsas, ac proinde tum k veritate iUarum, tum ab officio pietatis in Deum nostrae aUenas. Ex quo autem hic truncus quasi a ,

radice iUa vulgaris Theologiae coepit procedere, statim diffusa est haec philosophica in tres ramos iUos, quos suis nominibus ante ^\?,imx\mViS.,fabulosam^i\\.Vi.^Naturalem atque ciuilem Theologiam; Quemadmodum ex Varrone & Seneca Augustinus Ub. 6.

de ciuit. Dei, cap. 5. expUcauit. Mythicum siue fabulosum dixerunt UU, quo maxime vtuntur poetae ad theatricam vokiptatem: Naturale vel physicum genus Theologiae, quo philosophi ad mundi interpretationem & veri naturaUs peruestigationem , in suis diaetis atque encycUis: poUticum denique vel ciuile, quod potentiores adhibuerunt, vt ciuitatum rerumque pubUcarum leges quaedam ReUgionis auctoritate stabUirent; primum, Voluptas: secundum, studium Naturale: tertium, pubUca peperit vtiUtas in societate hominum posita. Atque haec tria genera incredibile est, quantis & quam variis erroribus omni tempore & loco diffluxerint, donec Veritatem suam gratiose aperuit Deus. sed quia hoc loco minim^ statuimus de falso agere, ac nobis potius exponere est animus sakitaris iUius Theologiae Veritatem praesertim cum totam iUam sUuam falsae Theologiae auctores quam pkirimi putauerint diUgentissime & tribus :

;

Ubris

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen