Opuscula theologica selecta - pagina 393

n E

P

')

MT

I

A E

M

O

S

S

I

O

R S

E

369

R.

modum & conditionem eoruni quae subsunt ordinationi legis, tria sunt ordine a, nobis explicanda: Prirauni, quaenam ea sint quae subsunt ordinationi legis: Secundum, qui sit eorum modus quem praecipimus in legibus humanis obseruari: Tertium, qui modus determinationum ad ea pertinentium. Thes. 23. Primum locum his verbis definimus sitbstint ordinationi lcgis^ pcrsonae^ res {quibus actiottcs coniplectiinur') &= circtimstantiac : quarunt conditioni ius accominoitibcndo , vetandoque ; datiir humana lege , faintque deterniinationcs sccundiim illam funiendo , atque pcrmittendo. Non sum nescius ahter ab aliis tradi imincrando , diuisionem eorum, quae subsunt ordinationi humanae legis. Nam veteres Philosophi obiectum humanarum legum duplex statuebant sohmi personas, & res, quae ad vsum Caio lurisconsulto Inst. de iure Alij (vt lustinianus ex personarum pertinent. nat. gent. &c. §. penul. L. i. ff. de stat. hom.) posuerunt triplex: Omne ius, inquiunt, quo vtimur, vel ad personas pertinet, vel ad res, vel ad actiones, ahj rerum & actionum denique circumstantias in quibus ferm^ tota personarum Hae diuisione omnes , etsi modo putauerunt distingui oportere. vis consistit Nara (f. 1513) tamen substantidque inter se optime conueniunt. re differunt, :

,

&

:

,

,

,

qui personas

&

res

solum definiuerunt obiecta esse humanarum legum, sapientissime

animaduerterunt haec duo summa esse capita, ad quae respiciunt proprie humanae leges; Actiones vero & circumstantias quasi appendices illarum esse, & reiatione quadam necessaria cum iis comprehendi. Qui actiones insuper adiecerunt eas a rebus certo consiHo distinxerunt & a circumstantiis illarum: quia ad commoditatem docendi putabant pertinere, vt iure personis rebusque exposito ius actionum seorsum traderetur quae iis daii solent ad iuris sui vindicationem. Qui circurastantias praeterea adhibent, ideo faciunt, quia circumstantiae plerumque in causis iudiciahbus sunt eiusmodi, vt eis ex species causarum iudicionimq. pendeat: quemadmodum euidens est ex 34. Theseos argumento. Quamobrem vtcunq. eas circumscribere placueritquae subsunt ordinationi legis, non refert magnoper^ modo Iiaec quatuor, siue imphcite siue exphcit^, retincantur vna in ratione legis & determinationibus iUius Nam harura ,

,

;

:

&

conterapererura conditioni ius commune, quod recta ratio dictat, accoramodatur secundura illara conditionera , fiunt deterrainationes de perratur humanis legibus , vetantur circumstantiis. Etenim res bonae iubentur, sonis, rebus, actionibus, raalefactorura noraine puniuntur malae: personae pro benefactis afficiuntur praeraiis,

&

&

&

&

ac postrerao quia suraraum ius saepe sumraa est iniuria, neque oraniain rebus huraanis ad rigorera iuris semper examinari aut curari possunt, permissiones adhibentur, quibus pro infirmitate personarum, incomraoditate rerum, aut circumstantiarum quaUtate, ius illud comraune, quod a recta ratione est, reflectitur quodammodo, & constituitur hnisiKEi Hunc modum LegaUs virtutis (vt cum Modestino loquar) optime Quinctilianus expressit his verbis: Si ius confessum est, haec fer^ quaeruntur; Vtra lex

Deum pertineant, an ad homines: rerapub. an ad priuatos; dehonore, an de poena; de raagnis rebus, an de paruis; perraittat, an vetet, an imperet. Inst. orat. c. 7. Nam quod locura iUura de honore, vel praeraio, vel benefactorum rerauneratione Modestinus praetermisit, (L. 7. ff. de legibus) certo consilio fecit; cum omnis munerandi potestas iam iUo tempore penes imperatorem esse videretur: quam ob causam poste^ Imperatoribus administri proximi fuerunt dati, qui bonorura fortiiiraq. hominum benefacta apud iUos in memoriara reuocarent, & de attribuendis praemiis admonerent; quod genus hominura Graeci auctores tovs «tto ^vi^^/z^s, Latmi recentiores Graecorum exeraplo a meraoria norainarunt. Cuius officij meraoria hoc tempore nuUa: vix mentio norainis, Thes. 24. Modus vel conditio rerura quae subsunt ordinationi legis (nam hic sccundus locus cst, de quo recepimus nos esse dicpotentior: ad

47

turos)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen