Opuscula theologica selecta - pagina 86

DEVERATHEOLOG^IA.

66

consequamur. Principia itaque illa, de quibus agimus denotamus a TuUio quam plurimis locis appellantur Graeci svvolng & xaTuXtjifjeig dixerunt. Recte id quidem: nam cum intellectus nientis nostrae, prout a Physicis rationi opponitur, sit pura puta principiorum naturalium sedes , quae principia in vniuscuiusque intellectu sic haerent, vt simpHciter in eo sint citra rerum quae foris sunt, contemplationem recte (inquam) haec principia notiones seu praeceptiones appellantur. nam haec notitia simplex intellectus nostri, sic intus a natura est, vt aUam omnem notitiam soleat anteuertere; adeOque notitiae cuiuis, velut fundamentum commune, substernatur. Huius vero notionis, horumque principiorum commoditas tribus modis circumscripta est, verbis iUis nostris; cimi notiones illas commmies^ &= obscuras^ &" impcrfectas appellamus in Theologiae argumento. Tria enim ad iustam rerum comprehensionem opus sunt vt subiectum quod agitur vere comprehendamus vt perspicue , vt plen^. Nam si pro subiecto vero respiciamus ad falsum aut opinabile quemadmodum fere fit, vt verum quidem in communi agnoscamus, in particulari autem a vero aberremus , falsa est principiorum accommodatio. si ex principiorum luce non satis subiectum aut actiones eo pertinentes videamus , notio obscura est. sin autem eas res quas spectare opus est, non nisi ex parte possumus intueri, notio imperfecta ius suum cuique tribui oportere. hic tribus est. exempli causa , principium naturale est raodis in vtendo principio hoc plerumque faUimur. nam quod natura dictat communiter de vnoquoque, nos refringimus exceptionibus & principia illa notionesque com-

gumentum

pertinet,

notionis voce

;

,

quemadmodum

:

:

,

:

,

,

singularibus nostris conclusionibus, obscuritate mediorum, & imperfectione iudicij nostri velamus. Denique (vt in quaestione ipsa, quam instituimus, figamuspedem) dictat principium naturale cuiuis, Deum colendum esse: Sed hoc principium commune

munes

&

vnoquoque, & obscurum, & imperfectum est. commune, quia Deum non docet singulariter tanquam si digito indicaret hunc Deum ipsum esse: obscurum, quia id ipsum quod nobis indicat non tamen ostendit perspicue Imperfectum denique quia non ostendit plene. Id autem ita se habere luculentissime demonstrat Apostolus in

,

,

quum

:

sacrificare volentibus ipsi, cur ista facitis? nos quoque quibus vos obnoxii affectionibus ^ annunciantes vt a vanis istis rebus conuertatis vos ad Deum illum viwun^ qui fecit coelum ^ ^' terram, dr' marc^ 6^ omnia quae in iis sunt; quique praeteritis aetatibus siuit omnes gentes suis ipsarum tiis incedere: quanquam non passus est expcrtem se esse tcstimonii^ hona tribuendo ^ dans nobis coelitus pluuias , ac tempora fructibus edendis apta , implens cibo 6^ lactitia corda nostra. Actor. 14 v. 15, 16, 17. Nam communem fuisse notionem ilHs omnibus de Deo impressam; ac non singularem illam qua hunc verum Deum esse cognoscerent , Lystrenses ipsi demonstrant facto & Paulus arguit. Obscuram esse demonstrant argumenta ilHus; ciim nihil Apostolus nisi naturae testimonia, aut res in natura a Deo gestas, adferat, vt declaret Dei iUius summe adorandi veritatem: Haec autem tenuissima vestigia sunt duntaxat veri iUius & viuentis Dei, quae non id quod Deus humano generi inde a principio est, sed quod Dei est, potiiis testificata sunt. Eadem quoque ratione principia haec imperfecta sunt; quae si quid de Deo testantur (vt profecto faciunt) testantur imperfectissime , & a perfectione iUius absunt longissimd. Eiusdem generis iUud est quod enunciabat Apostolus , quum Athenienses ab idololatria reuocaret: pertransiens inquit.^ &= contemplans sacra vestra.^ iniieni etiam aram.^ cui inscriptum erat, Ignoto Deo: quem ergo ignorantes colitis hunc ego vobis ajinuncio. Deus ille qui fecit mundujn 6^ ojjwia quae iji eo sunt., ciijji sit coeli &> terrae DojJiijius , in majiufactis templis non habitat^ ^^c. Actor. 17. 23, 24. Qiiibus conditionem principiorum iUorum naturaUum declarat luculentissim^ cum nec Deum' singulariter nouerint, quem principia communia docent colendum

Lystrensibus

sumus homines

^

diceret

iisdejn

.^

,

communiter

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen