Opuscula theologica selecta - pagina 398

374

p o l

r> p;

i

i'

i

a e

mosis orser.

& 'lirecta ius eis expressum est: aut earum analogiam. si non extabit ius expressum cle iis rebus quae ex similium comparatione indicari possunt. Ac proinde quaecunque leges simpliciter iuris communis apud Mosen ita sunt, vt ex ratione communi procedant, eademque obligent, eas omnino opus est obseruari: Quicquid autem est in iis legibus, quod ex ratione communi non videtur absolute essenecessarium, eius tamen seruanda est analogia: ne aut ius ipsum aduersari iuri vnquam videatur, aut homines in iure sibi m; Iv dvFuov Ti^rVw conuersari. Hic vero pergrauis incidit qtiaestio: Quaenam sit haec analogia, & quibus in rebus mutabilis, aut immutabiHs. Hanc questionem definimus in hunc modumpaucis: Thes. 30. (f, 15 17) Analogia inri.s in circiimstantiis soliiin inutabilis est: at in fundamento rationis vel substantiae viinime. Id autem ratione ipsa naturae ita confirmatur, vt nemo bonus huic axiomati vnquam sit contradicturus. Naui cum omnium legum Mosis ea natura sit, vt in fundamento substantiaque rationis ipsa ne minimum quidem a iusta ratione communi & recta discesserint, communis autem ratio semper iusta sit & constantissima, quicquid eiusniodi est in legibus Mosis, id certissimi &: constantissimi iuris esse affirmamus. Sed quia praeter illud fundamentum rationis communis accedunt circumstantiae communes, aut particulares personis & rebus, quae vanetatem ipsis non mediocrem adferunt; hic non summo iure per omnia agendum est: sed ex circumstantiis personarum, rerumque exploranda diHgentissime iuris analogia, nequidspecie iuris contra ius & aequitatem committatur. Respecui igitur personarum & rerum simratione

,

&

pHciter ratio communis & ius commune obtinet: quicumque personis aut rebus indulgent, aut contra duriores sunt & iniquiores in eas ex animi sui sententia, non auteni circumstantiarum analogiam accurate expendunt trutina aequitatis, ij rectae

& communi

rationi

Mose

iuri

aduersantur: quod ius non eo minus commune est, quia a commune est, quod a Mose aeque dicitur vt ab aHis

dicitur; sed contra eo ipso

dictum

est.

At eo

certius

legislatore incorruptissimo,

cumstantiarum

,

& sanctius idem ius habendum est (quia a Mose dictum est & fideH administro in tota domo Dei. Respectu vero cir-

quae sunt mutabiles, etiam mutabiHs efficitur iuris analogia. Proinde ciuilitcr ex lege Mosis reus mortis est., idem reus mortis hoc tempore

qui iure communi

habendus

^

Nam

imica est vtstitiae ratio immutabilis. Circumstantiae verb vtin variant quamplurimun quadam rationis analogia. Hoc dictum non potest commodiiis intelHgi qu^m allatis exempHs, quae euidentiam rebus adferre solent. In toto autem exemplorum genere nullum est euidentius quam quod de poenis reorum est qui ahcuius culpae ciuiHter (vt vocant) reprehensibiles ex lege conuicti sunt. Nam aHoquin si quid leges aut iubent, aut vetant, autetiampermittunt, non potest in eo tam perspicue ab omnibus ratio iuris iUius obseruari; &a plerisque satis est obsequium praestari legi, quamuis rationem iHius non ita capiant. Praemiorum vero munerationumque exempla tum rara sunt & infrequentia, tum vero minus exposita multorum cognitioni atque iudiciis. Sed poenarum suppliciorumue quae hominibus contra legem venientibus importantur, exempla sunt frequentissima, ad omnium cognitionem & in ocuHs omnium palam exposita, & infestissima multorum iudiciis, quia plerique ad reorum excusationem iudiciorumque accusationem specie misericordiae facile inch'nantur. Quapropter ex hoc vsus legaHs genere exempla sumpturi sumus, quibus hoc axioma postremum declaremus. Dicimus ergo eum. qui iure communi ciuiHter ex lege Mosis reus mortis est, eumdem reum mortis hoc tempore habendum esse id est & morti addictum secundimi rationem a Deo praescriptam , & a iudicibus mortis addicendum. Sed duas distinctiones certo consiHo adhibemus, cum istud de reo mortis ex lege Mosis pronunciamus dicendo: reum iure conimuni.^ ciuiliter, Prior distinctio est respectu fundamenti , cum esf:

factis., sic in iure

.^

^

,

,

,

:

,

,

reum

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen