Opuscula theologica selecta - pagina 180

THESES

158

TH

stratione indigebit Prouidentia Diuina,

EccL

5.

5.

Sap.

8.

Es.

10.

EOL OGIC

qua tum

A.

E.

hominibus ex Verbo Dei &= 10. 19 Liic.\2. 11. 12. tum

Christianis

15. Alat. 6. 30. 31. 32.

Ethnicis, ipsisque creaturis mutis ex naturali rationis luce, Rom. i. 10. lob. 12. 7. or^r. Psa. 19. I. & praestantissima rerum omnium dispositione, ordine, atque conseruatione, nihil magis persuasum est, vel esse debet. Quare omissa quaestione Ansit.^ transibimus ad quaestionem Quid sit: praemissa tamen quaestione 1/?//^/ :w- significet.

Prouidentiae enim appellatio nunc latius, nunc strictius accipi solet. Latius sumpta aeternum Creationis, Gubernationis, Ordinationfsque decretum, & executionem iUius complectitur: strictius ad solam rerum creatarum refertur oeconomiam. 2. Atque hoc posteriore sensu vocum Prouidentiae in praesenti accipimus eamque ,

definimus esse Actum summi & vniuersahs Principij, nempe Dei, quo omnia singula optime guliernantur, & ad suum ordinem quamuis inordinatissima, finemque perducuntur, ad gloriam Dei. hic omnia causarum genera sese offerunt, quae in hoc negotio assignari possunt. Gaiissa cffuicns Prouidentiae nuUa dari potest, nisi forte in ipso subiecto nerape Deo, vohmtatem ipsius hberrimam pro efficiente, statuamus. Formalis caussa est, Actus ille perpetuus gubernandi ordinandique omnia. Matcria circa quam, est vniuersus mundus, & singula quae in eo fuerunt, sunt & erunt. Finalis denique caussa est vt omnia assequantur suos fines, suamque perfectionem & cedant ad gloriam Dei, quae vUimus rerum finis. Huius, (quam definimus,) Prouidentiae duae sunt veluti/(^zr/^^ ; vna vniuersahs 3. Ps. 104. 27. Prou. 15. 3. Sap. 8. i. cr' 14. 3. Rom. 11. 36. (5^(:. altera particularis Deut. 32. 10. I. Reg. 17. 4. Psa. 23. i 6^ 34. 8. 16. &= 119. Esa. 43. i. Mat. 6. 33. 2. 10. 30. 6^ 16. 19. Act. 9. 4. Heb. i. 14. i. Pct. 5. 7.12. sexcentis ahis locis. lUa est, qua positum a se naturae tam superioris quam inferioris ordinem Deus tuetur, & vulgo conseruatio mundi vniuersaUs dicitur :*haec vero est, qua pecuharem vniuscuisque Creaturae curam gerit, praecipue autem humani generis, & maxime fidehum quos propiore intuitu dignatur , & quorum bono rehqua creauit. Hoc vero Dei opus quod in rebus creatis secundum duphcem suam prouidentiam Deus efficit, etiam duplex est, Naturae opus & gratiae. Naturae opus appeUamus, quod tum in natura tam superiore quam inferiore, tum in rebus naturae singuhs efficit secundum iUum naturae modum, quem in natura rerum tanquam in hmpidissimo naturae suae speculo expressit. Gratiae opus appeUamus iUud quod secundum beneplacitum voluntatis suae efficit in electis. Naturae opus efficit secundum eam rationem qua principium utiiuersale est in (f. 1639.) natura rerum: gratiae vero opus singulariter efficit, qua princi-

pium 4.

est

vnicum,

&

imraediatum

gratiae.

lam autem huius duphcis Dei

operis varius assignari potestmodus:

Nam

est

i.

ordinarium vel extraordinarium. Ordinarium voco, quod communem naturae aut gratiae ordinem obseruat. Eqtraordinarium quod praeter communem ordinem existit vt cum Deus Israehtas Manna Deut. 8. 3. & conturnicibus Exo. 19. 13. Eliam coruo pauit, I. Reg. 20. 11. quibus documentis paternam erga fideles curam suam ostendit. Item cum solem subsistere in suo gradu ad preces losue & in gratia Regis Ezechiae vmbram eius retrocedere fecit per decem gradus, los. 10. 13. 2. Reg. 20. ii.quibus paucis miracuhs testatus est Deus, quamuis naturahter singuhs insitasit sua proprietas, vim tamen suam non exercere, nisi quatenus praesenti Dei manu dirigantur, quum nihU ahud sint quam instruraenta, quibus Deus indit assidue quantum vult efficaciae & pro suo aibitrio ad hanc vel iUam actionem flectit: prout vel ipsa Temporum vicissitudo dcmonstrat. Hoc opus est mediatum vel irame<hatum. Immedialum est quod tum in natura 5. :

:

,

vniuersi,

tum

in

singuhs partibus ipsius siue mediis seu causis secundis,& praeter, vel etiam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen