Scolastica II om het zoeken of om het vinden? - pagina 14

te spelen

met de waarheid.

Alle weten, alle kennen,

gaat van vaste onderstellingen

uit,

niet als

waren het

gemaakte, in de lucht hangende denkhypothesen, maar als zijnde de eenvoudige uitdrukking van ons bestaan, van ons zelfbewustzijn, van ons waarnemend en ons denkend ik; en zulks met inbegrip van de axiomata, van het loaarnemen als waarnemen, en van het zijn in ons zelven, in den kosmos, en in wat we in dien kosmos, boven de zinnen uitgaande, onmiddellijk tasten met onze ziel. Dit is het gemeen geloof dat aan alle kennen, aan alle weten ten grondslag ligt. Het zijn de enkele getallen, door wier optelling, aftrekking, vermenigvuldiging, deeling of worteltrekking we de sommen \an inductie krijgen die we zelf maken. Maar met die enkele getallen moeten we voetstoots beginnen, wie met nullen begint te rekenen, komt nooit anders dan bij nul uit. Alle mindering in deze geloofszekerheid leidt deswege tot twijfelzucht, tot scepticisme en ten slotte tot krankzinnigheid. Dat van achteren óók het ontleden, peilen, ja, tot met X-stralen doorzoeken zelfs van het denkend subject menschelijke plicht is, ontken ik niet. In zooverre blijft elk onzer Kant zijn tol van dank betalen. Maar ontleden van de zaak onderstelt dat de zaak er eerst is. En wat nooit mag is dat we ons inbeelden, dat we het zijn zelf boAvijzen zullen, en ons onmiddellijk weten moedwillig wegwerpen, om het als product van eigen nadenken te herwinnen. Die ongerijmdheid van het tabula rasa

maken begon met Des maar ook

Cartes, die

waande

niet

het

aan de spinrag van een denkformule op te kunnen hangen, en sinds is dat sceptisch proces, zij het ook in heel anderen vorm, rusteloos loswoelend doorgegaan. Of we wel een ziel in ons hebben, weet men sinds lang niet

weten alleen,

het zijn

14

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen