E voto Dordraceno : toelichting op den Heidelbergschen Catechismus - pagina 176

zijds iets

beter

iveten

stellen

van meet af

pasten

kerken

iets

we

voorzooverre

en

;

doen, handelen tegen

dit 7iiet

zij

„Geuzen" en „Doleerenden" daarentegen

in.

krenkends inhielden, en opzettelijk

zin gebruikt wierden al

I.

gewraakt wordt, maar in welks omschrijving voor hun besef nooit krenkends kan liggen; overmits ze metterdaad op de Haagsche Synode

hun hope

al

XXXö. HOOFDSTUK

ZOND.

178

;

namen,

zijn

in dien

krenkenden

wat ook van den naam „Doleerenden"

iets

die

geldt,

ook

dien zelven, evenals onze vaderen uit de 17e eeuw, op onze

toe, gelijk

voor niemand een geheim

is,

naging wat vriende-

die

lijke woordspelingen het etymologisch vernuft onzer tegenstanders al van

dezen •

naam gemaakt

Engelsch

den"

al

kwam

van

Een wetenschappelijke man dorst

heeft.

een

zelfs in

zwart op wit drukken, dat deze naam ..Doleeren-

tijdschrift

Latijnsch woord, dat

een

cJoliis.

„list

en bedrog"

be-

leekent.

Hieraan nu was het toe

uitdrukking ..Paapsch" die

te schrijven, dat de

midden der zestiende eeuw nog de eenvoudige aanduiding van de is gaan worden; ongeveer in ge-

in het

HiërarcMe was, allengs een scheldwoord lijken zin. als

den

als

feilen partijstrijd vergat

scheldwoord bedoeld en gebezigd wierd. In

men

en gebruikte het alleen

wilde, te

waarin Geus

allengs

nog

wat .Paapsch"

als een boos. vinnig

rescontreeren. Die booze, vinnige beteekenis

allengs de heerschende geworden. Als

bedoelde

sprak,

men daarmee

minachting en verguizing

men van

van het woord

te

is

daardoor

de pastoors als van „papen"

deze leidslieden der

prijs

eigenlijk zeggen

woord van Geus

Roomschen kerk aan

geven; ook nadat

men

de oorsprong

was, en voor de geestelijke polemiek tegen de

dit woord vergeten Roomsche Hiërarchie niet het minste meer

van

gevoelde.

En zoo

klinkt ons

thans deze term van „Paapsch" uit de historie der 16e en 17e eeuw niet anders in de ooren, dan als de scheldnaam, waarmee men onzerzijds de tegenpartij zocht te brandmerken.

Juist dit echter maakt, dat wij thans dit .

Een

Christelijke

kerk scheldt

den bittersten vijand. beteekenis

den

niet,

en verbiedt

niet

Pauselijke Mis."

nooit

En

wie er nog

alle uitschelden

ook van

aan

nu

bij

de vertaling van

hebben,

maar geschreven hebben: „de

volgt, dat

thans zich zelven als Christen

gebezigd

hieruit lust

meer bezigen mogen.

..Paapsch" reeds omstreeks 1560 den zin en de

gehad, die het nu heeft. Datheen zou het

Heidelberger

onteert,

Had

woord

heeft,

om met

zeker onheilig genot die

bij-

voeging van „Paapsche" voor mis te herhalen.

Het zullen

is

om

die reden, dat

ook

wij

ons van deze byvoeging onthouden

en alzoo eenvoudig spreken van de Mis. Zelfs laten

we

hierbij

den

term van Pauselijke Mis achterwege, omdat ook deze bijvoeging een niet indruk maakt. Spreekt men toch van „Pauselijke Mis,"

geheel juisten

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen