Het Calvinisme - pagina 163

HET CALVINISME EN DE KUNST.

I55

hiervoor met de andere hand een geheele wereld biedt, die religieus

doorademd Luther

En

is" i).

wel

grepen. Eerst dank d.

zulk een zuiver geestelijke Religie nu

nagejaagd, zij

maar toch

is

door

eerst door het Calvinisme ge-

het Calvinisme

is

met ^Qnsplendor ecclesiae,

met haar uitwendige schittering gebroken, gebroken met haar

i.

onmetelijk

kerkbezit,

de

dat

kunst

geboeid hield, en

geldelijk

gebroken ook met dat uitwendig machtsvertoon, dat

kon rusten

niet

eer het alle uiting van menschelijk leven aan zich onderwierp. zij

het nu

slechts

aan Erasmus,

dit

Immers de triomf was

nimmer met hope op goed gevolg doen.

hier

weggelegd

voor wie zelf op Reli-

niet

maar

gieus gebied slechts negatief den strijd aanbond,

hem

die de symbolische religie door het

religieus standpunt, te

opklimmen

gegeven en dat

alleen voor

een hooger

tot

boven kwam. En daarom mag zonder vrees

voor overdrijving beweerd, dat het Calvinisme ten heeft

En

drukkende en onnatuur-

dit

wezen bestreed, toch kon het Humanisme, denk

kerkelijke

lijke

Humanisme

dat ook het

al,

dank

eerst,

zij

zijn taaie

slotte

den doorslag

volharding, aan de

voogdij der kerk over heel ons menschelijk leven, en zoo ook aan

haar voogdij over de kunst, een einde

is

gemaakt.

Intusschen geef ik voetstoots toe, dat deze uitkomst bloot toevallig

geweest

zou

menschelijk

zijn,

ware geweest. Toen

Waldenzen

zijn,

óf

Garibaldi

Zuid-Italië, dit

vrijheid

ook voor de

maar zonder dat óf de Re

hadden bedoeld.

Zoo kon het dus

dat het Calvinisme in zijn worsteling voor menschelijke feitelijk

ook den band had

los

gemaakt, die dusver de kunst

geboeid hield, maar zonder zulks krachtens gewild.

in het spel

onder Victor Emanuël, met hulp van

Italië

Midden- en

in

galantuomo

vrijheid,

geen diepere opvatting van het

werd vrijgemaakt, sloeg de ure der

Garibaldi,

ook

indien

en zoo ook van de kunst, hierbij

leven,

Nog op

een tweede

iets

moet

ik u

zijn

beginsel te hebben

daarom

wijzen,

waardoor

het pleit eerst beslecht wordt. Reeds herhaaldelijk vestigde ik

aandacht op de hooge beteekenis van het leerstuk der genade", en ook kerkelijk

1)

zal

zijn

hier,

bij

de kunst,

kom

algémeene

ik daarop terug.

moet het geloofsstempel dragen en

AestAeiik II. p. 459.

>

uw

Wat

Christelijke

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen