Het Calvinisme - pagina 22

HET CALVINISME

14

heldenmoedig Calvijn

initiatief.

de bange

is

Luther

niet.

In zijn hart veel meer dan in het hart van

doorworsteld, die tot de wereld- historische

strijd

breuke leidde. Luther

is

Voor een

DE HISTORIE.

IN

zonder Calvijn

te verklaren, Calvijn

niet gering deel

is

zonder

Calvijn ingegaan tot den

oogst, van wat de held van Wittenberg in en buiten Duischland ge-

Maar

zaaid had.

men

als

vraagt, wie het reformatorisch beginsel het

scherpst gevat, het volledigst uitgewerkt en het breedst toegepast heeft,

dan

de historie u op den denker van Genève en niet op den

wijst

gemoedsheid van Wittenberg.

Zeker ook

streeksche gemeenschap met God, maar

op van hare

hij

Luther

vatte deze

wilde

recht-

gemeenschap

subjectieve, anthropologische zijde, niet objectief-theolo-

gisch gelijk Calvijn. Zijn uitgangspunt was het speciaal-soteriologisch beginsel van het rechtvaardigmakend geloof; Calvijns uitgangspunt lag

het

in

Gods.

En

generaal kosmologisch beginsel van de souvereiniteit

als

gevolg hiervan schoof Luther nogmaals de ecclesia

representativa, de ecclesia docens tusschen in,

terwijl Calvijn het eerst

Zooveel

doenlijk

leunde

de Kerk

God en de geloovigen

de geloovigen zelven zocht.

in

Luther diensvolgens nog op Roomsche

Sacramentsbeschouwing en Roomschen Cultus, terwijl Calvijn het eerst in

en in

beide de

God opdenmensch En wat nog sterker spreekt,

doortrok die rechtstreeks van

lijn

van den mensch op God ging. alle

Luthersche landen

de Reformatie meer van de Vorsten

is

dan van het volk uitgegaan, Overheid gekomen, die optrad,

en

als

is

daardoor onder de macht van de

,,summus episcopus" ambtelijk

heeft dientengevolge

in

de Kerk

noch het sociale noch het

staat-

kundige leven, overeenkomstig haar levensbeginsel, omgezet.

Lutheranisme

is

kerkelijk

en

theologisch

Calvinisme heeft in en buiten de kerk

van het menschelijk leven gedrukt.

dan ook niemand zelfs

de

steeds

als

naam komt

zijn

Van

alleen

Het het

stempel op alle uiting

het Lutheranisme spreekt

van de schepping van een eigen levensvorm,

nauwelijks voor

;

terwijl

meer eenparig het Calvinisme

als

wereld van menschelijk leven huldigen. het

gebleven,

Lutheranisme hier niet

in

de kenners der historie

schepper van een eigen

En waar nu om

die reden

aanmerking, komt, valt nog veel

minder met het algemeene begrip van Protestantisme

te vorderen,

dat immers een louter negatief begrip uitdrukt, en thans het meest

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen