Het Calvinisme - pagina 28

HET CALVINISME

20 mensch was,

d.

i.

als

IN

DE HISTORIE.

schepsel naar den beelde

Gods geschapen,

zou worden geëerd, geteld en gerekend. Geen uitvloeisel van benijding sprak hierin. Het was niet de lager

die

geplaatste

boven

naar

zichzelven

den hooger staande naar beneden trok, te

duwen,

om

maar een nederknielen van

allen saam op de voetbank der voeten van den Heilige Israëls. Van daar dat het tot geen plotselinge breuke met het verleden kwam.

Gelijk het Christendom

bij

opkomst de

zijn

maar ondermijnde door een

zedelijk

slavernij niet

oordeel,

wegbrak,

ook

zoo

liet

het

Calvinisme aanvankelijk de hiërarchisch- aristocratische toestanden, die uit de Middeleeuwen waren overgeleverd, voortbestaan. Oranje was, omdat

maar

te

hij

prins van vorstelijken huize was, nier

hooger geëerd.

structuur der maatschappij

of door

te

gewantrouwd

innerlijk heeft het Calvinisme de

Maar omgebouwd, en

azen op het bezit van den

niet

rijke,

door standsbenijding

maar door

ernstiger

levensopvatting, deger arbeidzaamheid en hooger karakterontwikke-

den adel en de werkman den gegoeden poorter tot jaloerschheid verwekt. Eerst op God, en. eerst daarna op den naaste te zien, was de aandrift, de stemming, de geeste-

ling heeft de burgerstand

waaraan het Calvinisme ingang schonk,enhet isuitdit vromelijk eeren van de vreeze Gods, en het saam voor God gaan

lijke usantie,

een heiliger democratische zin zich ontwikkelde, veld won, en ten slotte de overhand behield. Een resultaat, dat door werd. niets zoozeer als door gemeenschap in het lijden bevorderd staan,

dat

Toen de graven van Egmond en Hoorne, hoezeer nog vasthoudend aan het Roomsche geloof, hetzelfde schavot hadden beklommen, waarop om edeler geloof de handwerksman en de man van het weefgetouw onthalsd was, werd zoen

gesloten.

Het

is

in dien bitteren

dood der standen

Alva, de aristocraat, die door

zijn

bloedig

bevorderd bedrijf, het welig opschieten van den democratischen geest heeft. Mensch en mensch, voor wat het volstrekt menschelijke aanging, op voet van gelijkheid naast elkander te hebben geplaatst, Calvinisme niet kan is de altoos onvergankelijke eere, die aan het betwist worden.

Maar

der Fransche Revolutie, dat het in hier allen

van de gelijkheidsutopiën Parijs was: alle saam /^^^r« God,

hierin verschilde het

saam voor God neergeknield en brandende voor zijn

eere.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen