Het Calvinisme - pagina 153

HET CALVINISME EN DE KUNST.

I45

dan door een wel aaneengesloten wijsgeerig systeem, en geen systeem van wijsbegeerte dien naam waard, dat

gebonden

door het

uw

uw

zedelijk bestaan

bestaan aan de

in

onder den indruk van een Oneindige macht, die de orde wereld besteld heeft.

lijke

het

geen zedelijke wereldorde denkbaar dan

en

zverehiorde^

zedelijke

van

zijn

uit

innerlijk

Oneindige opklimt. Zoo ook geen eenheid

dan

de uitgangen

niet tot

En

zoo nu ook

in

er geen eenheid

js

deze zede-

in

uw kunst-

openbaring bestaanbaar dan onder de kunstbezieling van een Eeuwig

Schoon, dat

de bron van het Oneindige ons toevloeit en ons

uit

Zoo kan er dus geen karakteristieke, opkomen, dan ten gevolge van de eigen-

het Oneindige opheft.

tot

alomvattende kunststijl die

uit

het

overmits

nu

de

aardige

aandrift,

werkt,

en

zedelijkheid

en kunst onderscheiden

schap met den Oneindige

om

roepen

het

is

Oneindige

religieus beginsel,

een

ons innerlijk aanzijn

in

daarin

Religie

dat

is,

van

juist

zij

intellect,

gemeen-

alleen de

ons zelfbewustzijn tot stand brengt,

in

eigen

kunststijl,

buiten verband met

uw

eenvoudig ongerijmd.

Versta het toch wel, dat de kunst geen franje aan het kleed, geen spel het leven,

bij

maar

in dit leven

een hoogst ernstige macht

deswege de hoofdvariatiën ook

juist

in

is,

haar levensuiting verband

moeten houden met de hoofschakeeringen in heel ons leven mits nu die hoofdschakeeringen in heel onze

zonder

alle

uitzondering,

beheerscht, zoo

is

in

God.

ziet

en over-

door onze verhouding

tot

God worden

het de kunst verlagen en de kunst onderscliatten,

denkt met

Ge

;

menschelijke existentie,

zoo ge de vertakkingen, waarin de kunststam zich

verband

en dat

den wortel, dien

alle

ook hoe noch

dan

splitst,

u buiten

menschelijk leven bezit

uit

het Rationalisme der

achttiende eeuw, noch uit de beginselen van 1789 een eigen kunst-

voortgekomen,

en,

hoe hard het ook voor onze negentiende

eeuwsche kunstwereld

zij,

ook

stijl

is

kunststijl

ze

te

vinden,

dan het schoonst

is

op

al

haar pogen

om

een nieuwen, eigen

niets uitgeloopen, en

te tooveren,

nog

altijd blijkt

zoo ze teruggrijpt naar de motie-

ven van het verleden. En moet nu deswege reeds op zichzelf

alle

eisch afgewezen, alsof er, afgescheiden van het religieuse uitgangs-

punt,

een eigen kunststijl kon opkomen,

dan nóg zou het

stellen

zelfs al

ware

dit anders,

van dien eisch aan het Calvinisme onzinnig 10

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen