Het Calvinisme - pagina 117

HET CALVINISME EN DE WETENSCHAP. ons

leven

onder den

IO9

overweldigenden indruk van eenheid,

alles

God haar klem vonden, voor onze

vastheid en orde, die in

geloofs-

aanschouwing moet staan, heeft het zich door spot noch hoon laten rooven.

Hierdoor heeft het behoefte aan eenheid van

aan vastheid van kennis, en aan orde

in

breeden volkskring gekweekt, en het

inzicht,

de wereldbeschouwing

is

bij

den

door die sterk sprekende be-

wetenschap levendig werd, waaraan destijds

hoefte, dat die dorst naar

nergens overvloediger dan juist in Calvinistische landen zoo heerlijk

voldoening werd geschonken. Het dier

dagen u zulk een een

alles

zelfs

mag

gezegd,

uit

dat

dagen en

die

uit

daarom dat

uit

de geschriften

beslistheid, zulk een energie der gedachte,

saamvattende

zulk

is

in

de

levensovertuiging

toespreekt.

Ja

gedenkboeken van edele vrouwen

de briefwisseling van eenvoudigen

in

den

lande u een eenheid van wereld- en levensbeschouwing toespreekt, die

een wetenschappelijken stempel drukte op hun bestaan.

waarmee

het tevens

Iets

saamhing dat ze nooit van het dusgenoemde

» primaat van den wil «wilden hooren. Alle denken vroeg

om

den

teugel van een helder bewustzijn, en in dat bewustzijn moest heerschappij toeval,

ze én

worden gevoerd

niet

door nuk of gril, door inval noch door

maar door de majesteit van dat hoogste begmsel, waaruit hun leven verklaarden én waaraan heel hun existentie was

toegewijd.

Van

mijn eerste stelling, dat het Calvinisme zin voorwetenschap

kweekte, het

stap

Calvinisme

ik

nu

af,

om

over te gaan op deze tweede, dat

aan de wetenschap haar gebied herschonk.

Ik

bedoel hiermede dat in de Grieksch-Romeinsche wereld aanvankelijk

kosmische wetenschap ontlook; dat

kosmos achter den horizont wegdook, laten voor het vergezicht van het

in

om

de middeneeuwen de aller

aandacht

vrij

toekomende leven; en dat

te

juist

het Calvinisme weer tot juiste waardeering ook van het kosmische

leven geleid heeft. Dit wordt niet gezegd

van de middeneeuwen tusschen

te

verheffen.

om de classici teit ten koste

Als de keuze gesteld wordt

den schoonen kosmischen zin van Griekenland met

zijn

blindheid voor het eeuwige, en de middeneeuwen met haar blindheid voor het kosmische, doch met haar mystieke liefde voor den

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen