Het Calvinisme - pagina 78

HET CALVINISME EN DE STAATKUNDE.

70

het Calvinisme de oorsprong

West-Europa, straks

waarborg

en

voor onze cohsti-

ligt

Dat het Calvinisme het Staatsrecht

tutioneele vrijheden".

in

twee werelddeelen, en thans

meer voor

al

beschaafde volken in nieuwe banen heeft geleid,

alle

eerst voor

wordt dan

ook, nog wel niet door de publieke opinie, maar dan toch in alle

Maar voor het doel dat

wetenschappelijke studie toegegeven. mij voorstelde,

Om

noeg.

de constateering van

is

overtuiging te wekken, en

dit

om

gewichtige

moet

verlevendigen,

grondgedachten deze

denkbeelden

politieke

ingang schonk,

in-

ontwikkeling

worden aangetoond aan welke

het Calvinisme

ik

niet ge-

voor de toekomst den

vloed van het Calvinisme op onze staatsrechtelijke te

feit

politieke

en op wat wijze

met den religieusen wortel van het

Calvinisme samenhangen. Het grondbeginsel van het Calvinisme de volstrekte

souvereiniteit

geschapen leven,

hetzij

van den Drieëenigen God over

dit zienlijk

of onzienlijk

zij.

Op

is

alle

aarde kent

het derhalve geen andere dan de afgeleide souvereiniteit, en dat wel

een drievoudige

:

in

den Staat,

in

de Maatschappij en in de Kerk. Ver-

gunt mij dan het hier vereischte betoog volgens

te staan bij

stil

te voeren,

Eerst dan

3**.

de souvereiniteit in

i ".

de

iti

de kringen van

Christus'

Kerk op aarde.

souvereiniteit in den Staat, 2^. de souvereiniteit

het volksleven, en

door achtereen-

deze drieërlei afgeleide souvereiniteit,

de souvereiniteit in dien politieken kring, dien

men

den Staat noemt; en dan moet toegegeven, dat de aandrift tot vor-

ming van

opkomt uit 's menschen sociale natuur, wat reeds noemde dat de mensch is een I^mov ttoXitixóp. God had

staten

Aristoteles

de menschen

rakende

ook

als

losse, naast

individuen kunnen

elkander staande, elkaar niet

scheppen.

Gelijk

Adam

afzonderlijk

geschapen werd, zoo had ook de tweede, de derde en voorts elke

mensch zoo

is

uit

eigen hoofde tot existentie kunnen geroepen zijn; maar

het niet geschied.

De mensch wordt uit den mensch geboren,

en hangt krachtens die geboorte organisch met heel het geslacht

saam. In wat millioenen ook gepulveriseerd, we vormen saam de ééne menschheid, geslachten,

die

niet

achter

alleen

met wie nu

leven,

maar met

ons liggen of na ons zullen komen-

alle

Uit

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen