Het Calvinisme - pagina 171

HET CALVINISME EN DE KUNST. ook het beeld

verdwaasdheid vertoond worden of

zijner

verdwazing

zijn

\6;^

mocht afwenden.

zich

hij

van

Had men voorheen

uit-

sluitend de geïdealiseerde gestalten van profeten en apostelen, van

heiligen en priesters

op het doek gebracht,

God den gemeenen

als

poorter en den daglooner verkoor, moest ook de kop, de figuur,

man

geheel de wezensuitdrukking van den

en de menschelijke persoonlijkheid

overgebracht op

En

het doek.

in alle

nu

smarten,

men

ontwaarde

op het

dat

lijden

in

nog

beteekenis van Golgotha deed verstaan.

leidde

den

kunstenaar

bond

hem.

Het was

omwandelend,

inejischen

en

op het gebied der kunst

Voor Rembrandt

kunstenaar als mensch, die iets

dat

hij

werd

zoo

dank

anders

en

veel

het paleis vrij

onder

rijkers

in

eertijds

ook maar van verre gegist had-

school, gelijk Taine zoo zinrijk opmerkt,

dat leven achter zijn sombere tinten,

greep

uit

dat menschelijk leven ontdekte dan de diepste zieners

achter

den.

de

my-

Geen kerkmacht

meer, geen geldmacht

heel

in

interessantste

heiliger diepte de geheel

eenige

de

Man

deed uitkomen en ons het breede

kader des lijdens toonde, dat ons

nu

aller

van den

een lijden ook

er

gemeene ellende doorworsteld werd, hetwelk de steriën van het menschelijk hart

volk gaan boeien

men vroeger

zoo ook, had

blik èn volstandig èn eeniglijk gericht

van

uit het

rangen en standen worden

dan,

den

zij

leven

maar

juist in dat chiaroscuro

zoo zeldzaam werkelijk en innig waar.

dank

zij

de dien

vrijheidszin

mondigverklaring het

Calvinisme

der

En

volkeren,

in het hart der

volkeren deed ontwaken, in dat gewone, maar zoo rijke menscheleven voor de kunst een geheel nieuwe wereld ontsloten, en

lijke

het

is

uit

den rijken inhoud dier nieuw ontdekte wereld, dat de

Nederlandsche schilderschool, door een oog voor het kleine en onbeduidende, door een hart voor het lijden van de menschheid te hebben, dien wonderen kunstschat op het doek heeft gebracht, die nu nog

haar

voor

roem vereeuwigt, en alle

tot

nieuwe kunstverovering

volken ontsloten heeft.

En nu dan de

den weg

muziek,

ten

slotte

de beteekenis van het Calvinisme voor

een uitnemendheid die minder bekend, maar daarom

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen