Het Calvinisme - pagina 170

HET CALVINISME EN DE KUNST.

102

de hooge wereld der kerk en de hooge wereld van ridders en

stak,

Maar

vorsten.

was het volk mondig geworden, en het

sinds

onder de

is

auspiciën van het Calvinisme dat het als profetie van het democratisch

leven der nieuwere tijden, het eerst deze mondigheid geproclameerd

Het huisgezin

heeft.

op een annexe van de kerk

hield

te zijn, en

Onder den glans

trad in zijn zelfstandige beteekenis te voorschijn.

der algemeene genade bleek ook het buitenkerkelijke leven hooge

Na eeuwenlang hebben weggescholen, kwam

belangrijkheid en alzijdig kunstmotief te bezitten.

onder den druk van het hoogere

gewone menschenleven

het

een

nieuwe

één

breede

wereld

vrijheidszin

van

schat.

Taine

Zelfs

tischen

Carrière

der volken veroverde, had er

zoo blindelings verwaarloosden

dezen

heeft

^)

om

den akker Zelfs

geroemd, en

uitging,

om

dan

voor de

hoe

uit,

schoonheid

vrije

waarop ze bloeien zou.

te ploegen,

meer

is

zegen die van den Calvinis-

kunstgebied

het

evenmin Calvinist was, roept het luide

die zelf

^)

hart

het

het Calvinisme in staat was,

alleen

Het werd

zijn eertijds

naar

vrijheidszin

als

ons gewone aardsche leven, en de

van

hiermee

die

lust in te genieten

nuchtere werkelijkheid,

schuilhoek te voorschijn.

zijn

uit

emancipatie

te

in al zijn

opgemerkt hoe de

ééns

gedachte

rijke

eener Uitverkiezing uit louter genade er het hare toe bijdroeg,

om

het oog van den kunstenaar voor de belangwekkende beteekenis van

Zag God

kleine en schijnbaar nietige te ontsluiten.

het

wat voor oogen daagsche en

te

roerselen

ideale

dat

is,

den

voor

wijzing

maken wat tot

het

om

onder

bespieden,

hierin

zijn

school zijn

met

hierin

na

hart

uit

te

alle-

bewegingen en het

speuren,

kunstzin te grijpen,

zijn

in

dit

om

straks

zij

het al

Zelfs de dwaasheid,

?

leven

menschelijk

dat wondere,

1)

Taine. Philosophie de Vart dans

'^]

CARRi'è'ïF,

in

het

penseel voor heel de wereld zichtbaar te

les

Pays Bas.

Znsammenhans^

p.

niit dei'

toe,

werd

nu,

bedorvene menschelijk

opkwam, motief voor kunstreproductie-

Die Kttnxt

en de

alledaagsche

dit

aan

dan geen vinger-

gewone

het

kunstzin er in ontdekt had

drastische

omdat het toch hart

hart, lag

van het menschelijk

met de kunst van en

maar het kunstenaar,

niet

148

Den mensch moest

II.

Culturentwirkelung.

IV

p. 308,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen