Het Calvinisme - pagina 41

HET CALVINISME Protestantisme, allengs ook het -de

DE HISTORIE.

IN

33

Noorden van Europa weder onder

macht van wereldsche en kerkelijke overheersching

bewondering waarmede

tweede

de

in

helft dezer

te

brengen.

De

eeuw de beste

geschiedschrijvers zich telkens weer op de worsteling van Neder-

land tegen Spanje wierpen, als een der schoonste stoffen voor hun

onderzoek,

winnende

dan

ook

overtuiging,

door

niet

is

het

alleen

heroisme

verklaren

te

ware

dat,

van

ja

hebben gehad, hartverheffend

dan ook: land,

de

heel

in

als

en

dit

overwicht

wereld,

verloop

verblijdend

in

een thans,

was.

Nederland, maar in heel

even

pijnlijk

dank

Terecht

zij

verloop zou

het Calvinisme,

schreef Prof. Fruin

»In Zwitserland, in Frankrijk, in Nederland, in Schot-

Engeland, overal waar het Protestantisme zich door het

in

-zwaard moet vestigen,

gewonnen t.

heeft

de steeds veld-

Spanje's

den Calvinistischen geest overhoop

geworpen, de geschiedenis niet alleen Europa,

uit

destijds

is

hei het Calvinisme geweest, dat den strijd

i)

Voegt hieraan nu toe, dat het deze keer in de wereldhistorie niet kon tot stand brengen, dan door een ander beginsel in het menschelijk hart te planten,

en een andere wereld van gedachten

den

voor

menschelijken geest te ontsluiten; denkt het in, hoe door het Calvinisme de psalm der vrijheid uit de benauwde

-eerst

consciëntie

naar de lippen drong; hoe onze constitutioneele burgerrechten eerst door het Calvinisme veroverd en verzekerd zijn;

€n hoe

tegelijk

"itging,

die

juist

van

West-Europa

die machtige beweging wetenschap en kunst deed opbloeien, aan handel en nijverheid nieuwe banen ontsloot, het huiselijk en maatschappelijk

leven als

opluisterde, den burgerstand tot eere verhief, den

van gelijken rechte naast

welig

zijn

werkman

patroon plaatste, de philanthropie

deed uitbotten, en boven

dit alles door puriteinschen ernst het zedelijk leven der menschheid verhoogd, gereinigd en geadeld

en oordeelt zelf dan, of het aangaat dit van God ons gegeven Calvinisme nog langer als een afgespeeld drama naar de archieven

heeft,

der

historie

verbannen, en of het zoo ondenkbaar is, dat ditzelfde Calvinisme ons nogmaals een zegen heeft te brengen en •een schoone hope voor de toekomst in zich sluit. l)

te

Tien Jaren uit den tachtigiarigen oorloge

I.

ed. p,

151.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen