Het Calvinisme - pagina 116

HET CALVINISME EN DE WETENSCHAP.

I08

wetten,

zedelijke

Gods

vormen saam één hooge

Gods Raad volbracht

en waarin

bestel

Hem

pende op het door

Het geloof persoonlijk

in

orde, die bestaat naar zal

worden, uitloo-

gestelde wit.

zulk een eenheid, vastheid en orde der dingen,

als uitverkiezing

en kosmisch als Raad Gods, moest

voor wetenschap wel luide wekken en krachtig

derhalve

den

voeden.

Zonder het diep besef van die eenheid, die vastheid

en

die

zin

kan de wetenschap het

orde,

niet verder

brengen dan

tot

bloote vermoedens, en alleen als er geloof aan die organische ge-

bondenheid van het heelal bestaat, kan de wetenschap empirie tot

van het bijzondere

tot het

de beheerschende wet, en

De

onmisbare

volstrekt

zich een niets

gegevens

baan

dit

besef van

afgestompt, zoodat zelfs

tot het be-

bij

die

onderstelling

de dagen, toen het Calvinisme

in

in het leven brak, het

als

de

hoogere wetenschap

alle

alleen

zijn

Let er maar op, hoe

zoozeer

voor

uit

algemeene

uit dat

wet opklimmen

uit die

ginsel dat het alles beheerscht.

aanwezig.

algemeene,

waggelend semi-pelagianisme vastheid

eenheid,

Thomas van Aquino

en orde had

terrein verloor en de

Scotisten, Mystieken en Epicuristen

om

strijd

gang ontnamen. En wie

niet

wat geheel nieuwe aandrift

beseft

dan

tot wetenschappelijk leven uit het

opkomen, dat

in

den geest

zijn

vasten

nieuw geboren Calvinisme moest

één machtigen greep die geestelijke tuchteloos-

heid tot de orde riep, aan dat hinken op twee en meer gedachten

een

einde

maakte,

en

ons voor het

ordeloos

zweven

van de

vaagheid der nevelen het beeld bood van één machtig voortstuwenden stroom, die zich hoog van de bergen, door vaste bedding, naar den

hem wachtenden oceaan voortbewoog. Een harden kamp Calvinisme,

om

heeft het

dat zich vastklemmen aan het Raadsbesluit Gods,

moeten doorworstelen. Telkens scheen het den ondergang nabij. Het Calvinisme

weigerde wijl

is

zelfs

er

om gesmaad

en er

om

gelasterd, en toen het

onze zondige daden buiten het plan Gods te sluiten

dan toch weer heel het program der wereldorde verscheurd

wierd, heeft

men

zich zelfs niet ontzien,

ons te beschuldigen dat wij

God

zij

het dan al uit misverstand,

tot auteur

Maar door kwaad en goed gerucht henen, onwrikbaar stand gehouden.

De onwikbare

van de zonde maakten. heeft het Calvinisme

overtuiging, dat geheel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen