Het Calvinisme - pagina 39

HET CALVINISME

3I

van het proces vertoont het Calvinisme nu ten

gelijke voleinding

ook nog onder

slotte

DE HISTORIE.

IN

ander opzicht, dat eerst onder den invloed

dit

van het Calvinisme de stoot der levensbeweging van het volk zelf

Er

uitgaat.

onmondigheid

het

in

is

de kinderen onontwikkeld zoo

uitgaat,

de

zijn,

hoofd der beweging

en voorts de geestelijkheid alleen, aan het

Wat

staat.

in

Babyion, onder de Pharaonen,

Griekenland en Rome, wat straks onder den Islam, en

in

bevestigt dan

is,

van

gelijk

in het leven der volke-

spontane handeling onbekwaam

tot

daarna onder het Papaal-systeem leefd

ook

dat

despoot, straks de magistraat, daarna magis-

Aziatische

traat en geestelijkheid,

wat

nog

zelven

zij

leiding van het hoofd des gezins

zijn, alle

het natuurlijk,

is

zoolang

ren,

Gelijk nu in het huisgezin, zoolang

mondigheid.

tot

volkeren een opklimming van

der

leven

voortgaande historie door-

als

ook dezen gang der ontwikkeling.

zelf spreekt, hierbij

kon het

niet blijven.

de voortgaande ontwikkeling er toe leidde,

om

Maar

Juist doordat

de volkeren zelven

mondig

te

waarin

het volk zelf wakker werd, zelf optrad, en uit eigen bron

de

leste

een stadium bereikt worden,

deed voortkomen, die de verdere beweging leiden zou;

actie

en het

maken, moest er ten

dit

is

opkomen van

stadium, dat metterdaad in het

Calvinisme bereikt

blijkt te zijn.

Tot dusver was elke voorwaartsche

beweging van de machthebbers

in

den Staat,

in

de Kerk of op

het gebied der

Wetenschap uitgegaan, en van boven af

volk afgedaald.

In het Calvinisme daarentegen ziet

eerst

het volk in

zijn

het

tot het

men voor

het

breede lagen zelf te voorschijn treden, en

vorm van menschelijke samenleving dingen. Het Calvinisme komt uit het volk zelf op. Zelfs in Luthersche landen is het nog de magistraat, die de actie leidt, maar in Zwitserland onder de Hugenoten, in België, in uit

eigen spontaneiteit naar een hoogeren

Nederland, zelf

den

worden.

in

stoot.

Schotland, en straks in

Het

blijkt

En ook waar de

gerijpt,

Amerika, geeft het volk

het blijkt

mondig

adel, in nobele aandrift, het

te zijn ge-

voor de ver-

drukten waagt op te nemen, loopt toch zijn actie bijna allerwege

op

niets

uit,

en

is

het alleen de burgerij die doortast, en onder

deze burgerij de groep der »kleyne luyden« aan wier moedig initiatief

een Willem de Zwijger het welslagen van

zijn

ondernemen dankt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen