Het Calvinisme - pagina 181

HET CALVINISME EN DE TOEKOMST. daarentegen

reactie

Bij

is

toen van de deïstische en atheïstische

wijsgeeren, eerst in Engeland,

maar daarna vooral

monde der Encyclopaedisten, de voorslag op een andere basis

I73

te zetten,

uitgegaan,

Frankrijk

in

om

bij

heel ons leven

de bestaande orde van zaken onderst-

bovente keeren, en een nieuwe wereld

in te richten

op de onderstelling

van den nog onbedorven natuurmensch. Die gedachte was heroïsch, weerklank, ze deed edele snaren

ze

vond

in

de groote Revolutie van 1789

werkelijken.

Nu moet

omwenteling

niet enkel

ge

te Parijs

deze

in

het hart

in

begon

trillen,

en

te ver-

ze zich

machtige Revolutie,

deze

in

van de staatsrechtelijke toestanden, maar veel

meer nog van de gezindheden, denkbeelden en levensusantiën, tweeërlei element scherp onderscheiden.

bootste ze

Roomsch

een

in

straks

door

Calvinistisch

na

aloude

de

de

in.

herroeping der

van

het

dit niet,

den Bartholomeüsnacht Edict

van

Nantes, het

Hugenoten had uitgemoord en

uitge-

in Frankrijk en in de overige Roomsche landen

gewelddadige onderdrukking

der

Protestanten,

despotisme opnieuw tot macht gekomen, en

der Reformatie ging voor deze volkeren teloor.

drong toen, om,

kant toch

Ze brak, vergeet

land, dat eerst door

element

Welnu,

worpen. was,

Van den éénen

Calvinisme na, maar van den anderen kant ging

tegen het Calvinisme

principieel

uit

en

het

ze

al

het

de vrucht

Dit prikkelde en

wijze van Zerrbild van het Calvinisme, in deze

bij

Roomsche landen de vrijheid door uiterlijk geweld af te dwingen, en een valsch-democratischen staat van zaken te vestigen, die den terugkeer

van het despotisme afsneed. Zoo streefde de Fransche Revolutie, maar

nu door geweld tegenover geweld, en door gruwel tegenover gruwel te stellen, naar soortgelijke vrijheid als het Calvinisme, op grond van

geestelijke actie,

verre

voor de volken had uitgeroepen; en

voltrok ze een oordeel Gods, waarvan

opzicht de uitkomst zegenen kunnen.

werd gewroken

in

we

in

in zoo-

meer dan één

De schim van De

Coligny

de September-moorden van Mazas. Maar

slechts de ééne kant der medaille, en de keerzij vertoont u een

ander

streven,

dat

Calvinisme inging.

lijnrecht

Had

tegen

dit is

gansch

de vrijheidsgedachte van het

het Calvinisme door zijn diepen levensernst

de sociaal-ethische banden van het maatschappelijk leven aange-

trokken en geheiligd, de Fransche Revolutie ontknoopte die banden

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen