Het Calvinisme - pagina 91

HET CALVINISME EN DE STAATKUNDE

87

Als derde of laatste deel van deze lezing rest ons de bespreking van het nog neteliger vraagstuk, hoe in den Staat te oordeelen zij over de souvereiniteit der Kerk. Netelig noem ik dit vraagstuk, niet omdat ik over de conclusie aarzel, of ook ten opzichte van deze conclusie aan uwe instemming twijfel. Wat over vrijheid van eeredienst en juxtapositie van kerk en staat, eerst in uwe Constitutie en straks in uwe Confessiën gewijzigd is, heft alle verklaard, onzekerheid dienaangaande op. En wat mij persoonlijk aangaat, reeds voor meer dan het vierde eener eeuw schreef ik boven mijn blad de leus: is

die

leuze

„De vrije kerk in den vrijen Staat"; in harden strijd door mij hoog gehouden en ook in ónze Confessie ;

desbetreffend artikel te

het

worden

herzien. Het netelige van den brandstapel van Servet. In het optreden van de Presbyterianen tegen de Independenten. In de beperking van vrijen eeredienst en in de „civil disabilities", zelfs in Nederland eeuwenlang toegepast op de Roomschen. Het netelige ligt in het artikel onzer Belijdenis dat aan de Overheid de taak oplegt, „om te weren en uit te roeien alle afgoderij en valschen godsdienst." Het netelige iigt in de eenparige en eenstemmige betoogen van Calvijn en zijn epigonen, die juist de tusschenkomst der Overheid in de zake der Religie vorderen. En nóg sterker spreekt dit netelige in het niet te loochenen feit, dat het niet zelden Baptisten en Remonstranten waren, die voor nu drie eeuwen, dit stelsel der vrije staat dit

vraagstuk

ligt elders.

In

kerk tegen het Calvinisme verdedigd hebben. Voor de hand ligt dan ook de beschuldiging dat we met voor vrijheid van religie te kiezen niet den handschoen voor het Calvinisme opnemen, maar lijnrecht tegen het Calvinisme ingaan.

Ter afwering nu van dit onverkwikkelijk vermoeden, plaats ik den op den voorgrond, dat het bijzondere karakter van een stelsel niet gekend wordt uit wat het met andere voorafgaande stelsels gemeen heeft, maar zich teekent in datgene waarin het van die regel

voorafgaande valschen

stelsels verschilt.

godsdienst

en

De

afgoderij

roeping der Overheid

om

allen

van den Groote, en was de terugslag op de afschuwelijke vervolgingen, door zijn heidensche voorgangers op den keizerlijken troon aangewend tegen de sekte van den Nazarener. Sinds was dat stelsel door alle Roomsche theologen bepleit en door alle Christenuit

te

roeien,

dagteekent

Constantijn

vorsten toegepast. Dat in dat stelsel de waarheid school

dagen van Luther en

Calvijn

was in de de algemeen gangbare overtuiging.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen