Het Calvinisme - pagina 125

HET CALVINISME EN DE WETENSCHAP

121

duur, en heeft de levensbeschouwing der Normalisten in het vierde

eener

eeuw

in letterlijken zin

de toonaangevende wereld veroverd.

Alleen wie Abnormalist krachtens persoonlijk geloof was, weigerde in

dit

koor van

the

„modern thought" mee te zingen, en voelde ban op alle wetenschap te leggen,

zich een oogenblik geneigd den

in de tente der mystiek. Want wel was er een oogenvan theologische zijde apologetisch verweer, maar een verweer dat knutselde om een scheef gezakt kozijn weer in het lood te zetten, en er zelfs geen vermoeden van had, dat de fundamenten zelven van het gebouw waren losgewrikt. Van daar dat met name

vluchtende blik

Duitschland de kundigste theologen waanden niet beter

te kunnen dan een dier philosophische stelsels als standmuur te gebruiken, waartegen het Christendom zou kunnen aanleunen. Dit gaf eerst de vermenging van Philosophie en Theologie bij de dusgenaamde Vermittelungs-theologen, totdat in deze mixtuur het Theologisch bestanddeel al armer, het philosophische al rijker werd, tot ten slotte de Moderne theologie het hoofd opstak, die er haar eere in zocht, om met eigen hand het abnormale èn in den Christus èn in de Heilige Schrift zoo volstandig uit te zuiveren, tot de Rabbi van Nazareth een zelfs niet meer onzondig mensch en de Schrift een bundel meest pseudepigraphische, op allerlei wijs vervalschte, met mythen, sagen en verzinsels opgevulde schrifturen was geworden. Wat de Psalmist zong: „Wij zien onze teekenen niet meer, zij hebben hun teekenen als teekenen gesteld", werd zoo ten slotte door hen vervuld tot in den Christus en in de Schrift moest alle teeken van het abnormale uitgebannen en het teeken van het normale verloop als eenig proefhoudend kenmerk van waarheid gehuldigd. Een uitkomst, waarbij ik herhaal, wat ik zoo straks reeds uitsprak: in dit verloop is niets dat ons verbazen kan. Wie subjectief zijn eigen rede en objectief de wereld voor normaal aanziet, moet zoo spreken, kan tot geen andere slotsom komen, zou onoprecht in zijn wetenschap zijn door het anders voor te stellen, en mits wie zoo dacht, maar den moed had zich vrijwillig van de Christelijke kerk, in al haar vertakkingen af te scheiden, zou er, zijn verantwoording aan God nu daargelaten, uit zedelijk oogpunt niets op zijn houding zijn aan te merken. Maar staat zoo en niet anders het scherpe, niet te ontwijker conflict, ziehier dan hoe het Calvinisme ons, bij de spanning en

in

doen,

;

worsteling, uit dit conflict geboren, een onverwinlijk standpunt aan-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen