Het Calvinisme - pagina 146

HET CALVINISME EN DE KUNST

142

van de souvereiniteit Gods, in verband met onze schepping naar den beelde Gods, vanzelf en natuurlijk die hooge opvatting van den oorsprong, het wezen en de roeping der kunst voortvloeit, die we in Calvijns uitspraak vonden, en die nog u toespreekt in den heiligen kunstzin van uw hart. De wereld der tonen, de wereld der vormen, de wereld der kleuren en de wereld der dichterlijke ideeën, ze kunnen niet anders dan uit God zijn, en alleen wie Zijn beelddrager is, verstaat ze en kan ze genieten.

En zoo kom te

onderzoeken

ik

dan vanzelf op het derde

staat.

of laatste

punt dat ons

Eerst toonde ik u aan dat de onthouding van

maar juist voor zijn liet ik u zien, wat pleit. Daarna ontwikkeling van hoogere trap hooge opvatting omtrent het wezen der kunst uit de Calvinistische belijdenis voortvloeit. Thans ga ik u aantoonen op wat doortastende een

wijs

eigen kunststijl niet tegen het Calvinisme,

het

Calvinisme

den

bloei der kunst èn principieel èn concreet

bevorderd heeft.

En dan

de eerste plaats op gewezen, dat het Calvinisme de kunst mondig heeft verklaard door ze te ontheffen van de kerkelijke voogdij. Dat de Renaissance gelijke strekking had, betwist ik niet, maar bij de Renaissance ging dit met te eenzijdige voorliefde voor de Paganistische kunstwereld gepaard en onder het inroepen van meer Heidensche dan Christelijke ideeën. Het Calvinisme daarenhoezeer ook voor de vrijmaking van de kunst met de tegen, zij

er in

Renaissance saamwerkend, deed dit uitgaande van de Christelijke en was ter verwering dier beseffen scherper dan eenige

beseffen,

andere godsdienstvorm tegen alle Paganistisch inkruipsel gekant. Om tegenover de oudere Christelijke kerk niet onbillijk te zijn, voegt hier intusschen een

opgetreden

te

iets

breedere beschouwing.

midden van een

uiterlijk

De

Christelijke Religie is

hoog beschaafde, maar

innerlijk

Om

geheel verkankerde wereld, die dweepte met Heidensche kunst. met kracht beginsel tegen beginsel te stellen moest ze dus wel

beginnen met de overschatting van de kunst tegen te gaan, ten einde de ongelooflijke kracht die het Heidendom in zijn stuiptrekking juist aan die schoone kunstwereld ontleende, te breken. Tot tijd en wijle de worsteling op leven en dood met het Heidendom beslecht is, is de houding die het Christendom tegenover de kunst aanneemt, dan ook bijna wantrouwend. Schier onmiddellijk daarop nu volgde de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen