Het Calvinisme - pagina 92

HET CALVINISME EN DE STAATKUNDE

88

van naam, Melanchton voorop, hebben dan ook en het schavot te Leipzig voor Servets brandstapel goedgekeurd een streng Calvinist, Krell, opgericht droeg van Luthersche zijde een veel bedenkelijker karakter. Maar terwijl in de eeuw der Reformatie schier alleen de Gereformeerden, (die der Lutherschen en Roomschen zijn spoedig geteld), aan schavot en brandstapel hun slachtoffers bij tienduizenden geleverd hebben, begaat men nochtans

Alle

theologen

;

de historie de grove en verregaande onbillijkheid, om hun steeds éénen brandstapel van Servet als crimen nefandum te blijven voorwerpen. Desniettemin betreur ik niet alleen dien éénen brandstapel, maar keur dien onvoorwaardelijk af. Edoch af, niet als de uiting van een specialen karaktertrek van het Calvinisme, maar, heel anders, als de fatale uiting van een eeuwenoud stelsel, dat het Calvinisme gevonden had, waarin het was opgegroeid, en waaraan het zich nog niet had ontworsteld. Wil ik daarentegen weten wat ten deze uit het eigen beginsel van het Calvinisme voortvloeit, dan in

dien

het

is

erkend,

vraagstuk dat

dit

geheel stelsel,

anders

om

te stellen.

afwijking

in

Dan

dient ingezien en

religie-aangelegenheden

onder de crimineele jurisdictie der Overheid te brengen, regelrecht uit de overtuiging dat de kerk van Christus op aarde vorm en als één instituut kan optreden. Alleen die één slechts in ééne kerk was de Kerk van Christus, en al wat van haar afweek, werd geacht vijandig tegen die ééne ware kerk over te staan. De Overheid had dus niet te oordeelen, niet te keuren, noch zelf te beslissen. Er was slechts ééne kerk van Christus op aarde, en die eenig denkbare kerk had zij tegen schisma, haeresie en secte te beveiligen. Doch breek die ééne kerk, geef toe dat de kerk van

voortvloeit

Christus in onderscheidene landen, ja in een zelfde land, in velerlei

kan optreden, en met de eenheid weg al wat er uit voortvloeide. Calvinisme zelf feitelijk breuke het spreken, dat nu niet tegen te Valt in de eenheid der kerk bracht, en dat juist in de Calvinistische landen een rijke veelheid van allerlei formatiën optrad, dan is de echt Calvinistische karaktertrek ten deze te zoeken, niet in wat het een tijdlang het oude stelsel nasprak, maar in datgene wat het nieuw uit zijn eigen wortel geteeld heeft. De uitkomst getuigt dan

formatie, in veelheid

der

zichtbare

alle

instituut

eeuwen, dat in alle overwegend Roomsche landen, in de Zuid-Amerikaansche republieken, de Roomsche, en in Luthersche landen de Luthersche kerk, Staatskerk is en bleef.

ook nog na zelfs

van

kerk valt aanstonds

drie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen