Het Calvinisme - pagina 32

28

HET CALVINISME

IN

DE HISTORIE

De Opeenvolging van deze vier ontwikkelingsphasen grijpt niet mechanisch met scherp afscheidende hoeken en lijnen plaats. Die ontwikkeling is organisch, en daarom heeft elke nieuwe periode haar wortel reeds in haar verleden. Het Calvinisme was in zijn diepste gedachte reeds door Augustinus gegrepen, was reeds lang voor Augustinus in datzelfde Rome door den apostel in zijn brief aan de Romeinen geproclameerd, en gaat van Paulus terug tot op Israël en zijn profeten, ja tot in de tente der patriarchen. Het Romanisme komt niet met één tooverslag uit den bodem oprijzen, maar is vermenging van de drie machten, die in Israëls priesterschap, in het kruis van Golgotha, en in de wereldorganisatie van het Roomsche keizerrijk waren gegeven. De Islam sluit aan Israëls Monisme, aan den Issa van Nazareth, en aan de traditie der Koreischiten aan. En zelfs het Paganisme van Babyion en Egypte eenerzijds en van Griekenland en Rome anderzijds staat weer in organisch verband met wat achter deze volkeren lag en aan het opbloeien van hun leven voorafging. Maar ook zoo is het toch helder als de dag, dat de hoofdmacht in de centrale ontwikkeling van het menschelijk geslacht zich achtereenvolgens, op de rij af, van Babyion en Egypte naar Griekenland en het Romeinsche rijk, straks naar het hoofdgebied van 's Pausen heerschappij, en ten slotte naar de Calvinistische volkeren van West-Europa verplaatste. Al bloeide Israël reeds in de dagen van Babyion en Egypte, toch is destijds hoe hoog Israël ook stond, de leiding en de ontwikkeling van ons menschelijk geslacht niet bij Israël, maar bij de Belzazar's en de Pharaonen. Straks gaat die leiding niet op Israël maar op Griekenland en Rome over. Hoe hoog ook bij het optreden van den Islam de stroom van het Christendom reeds gestegen was, in de 8e en 9e eeuw zijn de mannen van den Islam onze leermeesters, en rust het lot der wereld in hun hand. En ook al is het, dat de macht van het Romanisme na den vrede van Munster nog nabloeit, toch betwist niemand het feit, dat de hooge ontwikkeling waartoe sinds ons geslacht opklom, noch aan Spanje, noch aan Oostenrijk, en zelfs destijds niet aan Duitschland te danken was, maar in de 16e eeuw zeer beslist uitging van Nederland en Engeland, de landen van het Calvinisme. Het Romanisme heeft onder Lodewijk XIV in Frankrijk die hoogere ontwikkeling wel gestuit, maar slechts om in de Fransche Revolutie straks het Zerrbild van het Calvinisme te doen optreden, en juist hierdoor Frankrijks innerlijke kracht te breken

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen