Het Calvinisme - pagina 101

VIERDE LEZING.

HET CALVINISME EN DE WETENSCHAP. ga iic handelen van het Calvinisme en de ook dit onderwerp in zoo vluchtig woord niet uit te putten. Slechts voor vier overwegingen vraag ik daarom uw aandacht; ten eerste, hoe het Calvinisme zin voor wetenschap ten tweede hoe het aan de wetenkweekte en moest kweeken schap haar gebied terugschonk; ten derde hoe het de wetenschap ontsloeg van onnatuurlijke banden ; en ten vierde in wat weg het een oplossing zocht en vond voor het wetenschappelijk conflict. Allereerst dan Er schuilt in het Calvinisme drang, prikkel, aandrift tot wetenschap. Zin voor wetenschap is er feitelijk door geIn

mijn

vierde

lezing

Wetenschap. Uiteraard

is

;

:

kweekt, én moet er krachtens het beginsel door bevorderd worden. feit als feit slechts op ééne heerlijke bladzijde van het Calvinisme wijzen, om daarna iets langer te staan bij den prikkel tot wetenschap, die in het Calvinisme stil als zoodanig ligt. Die eenig schoone bladzijde, ik zeg niet uit de historie van het Calvinisme alleen, maar uit de geschiedenis der menschheid, die ik daartoe opsla, is het ontzet van Leiden, nog telken jare op den derden October gevierd, toen het, voor nu ruim drie eeuwen, door de Spaansche keurbenden onder Don Louis de Requesens was ingesloten en met moord en plundering bedreigd werd. Heel de toekomst van Europa hing in 1573 aan de vraag, of Spanje dan wel Nederland het winnen zou, want Nederland

Laat

uit

mij

de

moest,

voor het

historie

naar

menschelijk

oordeel, onverbiddelijk bezwijken, indien

na Haarlem ook Leiden door den Spanjaard gewonnen werd. Wat in het beleg van Leiden werd uitgestreden, was de worsteling tusschen Alva en Prins Willem, om den loop, dien de historie der wereld zou nemen en dat Alva's troepen ten slotte af moesten druipen en Willem de Zwijger de banier der vrijheid over Europa kon zwaaien, is alleen door dat ontzet van Leiden mogelijk ge;

Calvinlsme

7

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen