Het Calvinisme - pagina 59

HET CALVINISME EN DE RELIGIE

55

verbinden, dan brengt de schakeering in het leven van zelf ook kerkelijk terrein veelvormigheid, en moet zich het allen gemeenschappelijk leven wel zuiverder in de ééne dan in de andere kerk belichamen. Ik zeg niet, dat de Calvinistische theologen dit aante

op

De zonde der heerschzucht sloop ook afgescheiden van dien zondigen trek, sprak het vanzelf dat ze in theorie steeds aan elke kerk den eisch van hun ideaal bleven stellen. Maar dit verkleint in niets de hooge beteekenis van het feit, dat zij door de kerk, niet in een hiërarchie of „Anstalt", maar in personen der belijders te zoeken, het beginsel zelf der vrijheid op kerkelijk erf tot uitgangspunt kozen. Immers krachtens dat beginsel stond er op aarde geen andere macht boven de plaatselijke kerken, dan deze kerken zelven door hare confederatie oprichtten. Dies nu moest het verschil dat mensch en mensch scheidt, ook als wigge in de eenheid der uitwendige kerk dringen. Verschillen van landaard en zeden, verschillen van neiging en gemoedsleven, verschillen van diepte of oppervlakkigheid, moesten er toe leiden, om hier de ééne, daar de andere zijde van het ééne zelfde beeld der waarheid meer eenzijdig in het oog te doen vatten. Vandaar de vele denominatiën of gezindheden geproclameerd

stonds

ook onder hen

waarin

in,

hebben.

en,

het kerkelijk leven, krachtens dit beginsel,

Denominatiën, die Calvinistische

in niet

geringe mate, van de

mogen

is

uiteengegaan.

rijke,

diepe en volle

afgeweken, of zelfs op meer dan een punt vijandig tegen haar over kwamen te staan, maar die ook zoo toch al te zaam haar ontstaan danken aan het terugdringen van het sacerdotalisme, en aan de erkenning van de kerk als de Belijdenis

zijn

„vergadering der geloovigen", waarin het Calvinisme ten deze

grondgedachte

uitsprak.

—

Dat

soms ook schuldige afdwaling kon opkomen, spreekt neemt

soms

zijn

hieruit veel onheilige concurrentie,

vanzelf.

Nog

de worsteling tusschen deze verschillende denominatiën een bedenkelijken vorm aan, maar ook na een historie van

eeuwen mag

getuigd, dat deze veelvormigheid, die van de van het Calvinistisch beginsel onafscheidelijk is, den bloei van het godsdienstig leven veel sterker bevorderd heeft, dan de afgedwongen eenheid, waarin Rome heil zocht. Een vrucht die ook voor de toekomst van deze worsteling te wachten is, indien maar het beginsel van kerkelijke vrijheid niet in kerkelijke indifferentisme ontaardt, en geen kerk die nog in merg en been Calvinistisch is, aflate van haar roeping, om de eere harer beginselen aan anderen te bevelen. drie

practijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen