Het Calvinisme - pagina 67

HET CALVINISME EN DE RELIGIE te

ontwikkelen,

en

te

midden van

schelijk eerbaar geldt, lieflijk is en te

Ge

houden.

ziet

eigen voorvaderen te

in

de

luidt,

historie,

mogen spreken, de

wat voor men-

om Gods wille hoog hoe, om nu van mijn

Calvinisten nauwelijks het

de Nederlanden vasten voet kregen, of er ritselt leven naar alle kant, er bruist ontembare energie op elk gebied van menschelijke handeling, en hun scheepvaart en handel, hun ambachts- en fabriekswezen, hun land- en tuinbouw, hun kunst en wetenschap bloeit op met eertijds ongekenden luister en geeft aan heel West-Europa den stoot tot een geheel nieuwe ontwikkeling van het menschelijk leven. vierde

^

eeuw

daarom

die wereld al

wel

63

eener

Slechts telijk,

èn

ééne te

in

uitzondering geef ik toe, en ik wensch die opzet-

mainteneeren, èn in het rechte

licht te plaatsen

:

Niet

met de onbekeerde wereld achtte het Calvinisme vrij van gevaar, en met name wierp het een bolwerk op tegen den te onheiligen invloed dier wereld in het besliste breken met kaartspel, schouwburg en dans. Drie levensuitingen, die ik eerst elk in elk intiemer verkeer

haar afzonderlijke

beteekenis

waardeer,

om

eerst

daarna op haar

vereenigde uitwerking terug te komen.

Het kaartspel alsof

alle

is

van Calvinistische zijde

spel ons verboden ware, of

ook

in

den ban gedaan,

niet

alsof in de kaarten iets

demonisch school, maar omdat het de gevaarlijke neiging kweekt, om van God af te laten, en te vertrouwen op de Fortuin. Het spel, waarvan de uitkomst uitsluitend bepaald wordt door scherpte van blik, vlugheid van handeling en rijpe geoefendheid, veredelt; maar een spel als het kaartspel, dat in hoofdzaak beheerscht wordt door de vraag hoe de kaarten liggen en rondgedeeld worden, kweekt het geloof aan een macht buiten God, die dan Toeval heet of Fortuin. Tot zulk wangeloof nu neigt elk zondaar van nature. De koorts van ons beursspel toont nog dagelijks, hoeveel sterker de aantrekkingskracht is, door den nuk van de Fortuin, dan door dege inspanning op ons uitgeoefend. Tegen die neiging, zoo oordeelde de Calvinist, moest het opkomend geslacht gewapend worden en door het kaartspel zou juist omgekeerd die booze neiging worden aangekweekt. En overmits nu een steeds verkeeren als in de tegenwoordigheid Gods voor den echten Calvinist de bron ontsloot, waaruit hem stalen levensernst en verhoogde levenskracht toe-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen