"Ons program" - pagina 399

STAAT EN KERK.

door de sympathie van elk gezin in het volksgeheel

aanvankelijk

toestand

383

gedragen, en kvv^am dus aan een ieder ten goede, zonder iemand tot hinder

Aldus steunend op een

te zijn.

onmisbaar wordt zoodra

even

onhoudbaar,

volstrekt

van sou vereiniteit

plebisciet, dat, als beginsel

van de

er sprake is

consciëntie en het iemands stand raakt voor God.

Maar zóó zuivere toestand

hooge uitzondering en duurde meest

bleef

uiterst kort.

den

In

de

als natie voor eene speciale kerkelijke

natie

dat

toch koos in beslissende tijdsgewrichten harer historie wel

regel

daarom nog

belijdenis;

maar zonder

geleding en elke cel in het volksorganisme

elke

met

be-

wustheid deze beslissende keuze meemaakte. ontstond

Hieruit

verhouding,

dan,

toongevend

het

dat

huwde en

haar kerkelijk leven dat

onzent

ten

gelijk

bestanddeel

16de eeuw, de

de

in

der

pijnlijke

haar politiek aan

natie

bepaalden vorm goot; maar zonder

in een

de massa des volks op dat eigen oogenblik die keuze nog volgen kón,

duur volgen wilde.

of op den

Toen

Calvinisme

het

Staatskerk

landzaten

derden

Gereformeerd stellig

de

helft,

laten

te

en de

triomfeerde

misschien

behoorde

terwijl

religie;

Gereformeerde

nog geen derde der

van de resteerende twee

was, van Roomsch dat ze waren, zich

bereid

ja,

maken, naar het

elk offer bracht,

liever

lande

te

trad,

Gereformeerde

de

tot

allicht

hier

leven

het

in

dan zich af

uitviel;

maar de wederhelft

te laten

zeer

trekken van haar voor-

vaderlijk geloof.

verloop

Bij

historie is toen in de 17de

der

eeuw

hieruit allengs de toe-

stand

geboren, dat een derde der bevolking Gereformeerd

derde

Gereformeerd heette,

en

met dien verstande dat onder

die

het laatste derde

was; een ander

Roomsch

bleef.

Maar

twee derden Gereformeerden alsnu de

in-

meetelden, terwijl de Calvinisten van echten huize reeds merk-

differenten

baar aan hun oorspronkelijken geloofsmoed waren ontzonken.

Ideaal en Averkelijkheid.

§ 801.

kwam

nu

Hierdoor bezielde

ten

deele,

de ideale gedachte, die onzen opstand tegen Spanje

ongemerkt,

bij

het omgekeerde uit van wat de helden

van dien worstelstrijd hadden bedoeld. Bedoeld en

zich

onder

toch

allen

de

natie,

saiim,

zuiverder

Woord hun der

was een Kerkstaat uit

religie

nationale in

en

vrijen

eer

te

stichten, waarin, een iegelijk voor

drang der consciëntie, zich voegen zouden

naar

Godes Woord;

verpanden

wilden;

en

aan

de

alsnu,

glorie

met

van dat

alle

macht

buiten Europa, voor den bloei dier Gereformeerde religie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen