"Ons program" - pagina 369

's

aan

Hem

ook aan Indiës volken een eigen aandrift inschiep en

alleen, die

naar die aandrift ze

358

RIJKS BICZIT OVER ZEE.

leidt.

IV.

'S

De

§ 275.

RIJKS BEZIT BUITEPa JAVA.

buïtenbezittingen.

In den Indisclien Archipel vormt Java het natuurlijk middelpunt van ons koloniaal

bezit.

Ligging; aard en

gesteldheid, dragen hiertoe

Toch mag

geschied

en

is;

van bevolking; historie en bodems-

bij.

Java daarom aan

het bezit buiten

opgeofferd;

niet

cijfer

wat dusver maar

iets

wel ten

opzicht

al te dikwijls in tweeërlei

men

doordien

eerste,

centrum nog

dit koloniale

Java ingevoerde

op

het

regeersysteem pasklaar achtte voor heel den Archipel; en ten andere over-

om

men,

mits

Java niet

de buitenbezittingen meest

te kort te doen,

stief-

moederlijk afscheepte.

Voor zoover ook trokken

zijn,

hierbij

van

beginselen

de

moest ons rijksbewind

staats-

er daarentegen naar streven,

souvereiniteit over den geheelen Archipel uit te breiden

dan uiterst langzaam en

niet

het

dier

schild

toestand

geleidelijk te laten

;

2.

om

:

l.zijn

die souvereiniteit

voortwerken; en

3.

onder

voor elk eiland zich dien eigendommelijken

souvereiniteit

laten

te

en volkenrecht be-

ontwikkelen, die

den aard van

bij

zijn

bevolking en zijn

geographische ligging past.

De Archipel vormt metterdaad één groep van Lotgemeenschap

bijeenhoort, lijkst.

En

is

is

bewoonde

van

zijn

der

ónze vlag

de

die

saam- en

deze groep dus het best en natuur-

voor

Nederland nu eenmaal

eilanden,

feitelijk

souverein in ruim twee derden

uitgestrektheid, dan ligt het voor de hand, dat ook on-

herzameling van deze verstrooide eilanden

tot

een

vol-

kerenéénheid plaats vinde. In

om

zooverre

ons

bezit

natuurlijken deed,

om

spreekt steeds

drang,

althans

en

van

dan ook in de neiging van de mannen verder

moet

Zoo

te

zelfs

slechts

breiden,

de

poging,

te

weinig gewraakt

weren, zelfs,

de

men

die

Sumatra's Noordkust elke

Amerikaanscho souvereiniteit gewraakt.

uit

te Batavia,

uiting bij

van

een

Kotta-Radjah

andere Europeesche of

allerminst op ondoordachte wijze,

dat

veeleer

de

onverschilligheid,

23

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen