Het Calvinisme - pagina 18

HET CALVINISME

14

Juist dit

IN

DE HISTORIE

hoog belang der zaak echter verbiedt ons zonder nader

te nemen, dat metterdaad in het Calvinisme zulk een eenheid van levensconceptie optrad, en dat we in het Calvinisme te doen hebben niet met een partieel en tijdelijk historisch verschijnsel, maar met zulk een principieel, alomvattend levenssysteem, als alleen in staat is, om uit het verleden opkomend, ons in het heden te sterken, en de hand op de toekomst te leggen. Ik heb mij dus af te vragen, welke de voorwaarden zijn, waaraan zoo algemeene levenssystemen als het Paganisme, het Islamisme, het Ro manisme en het Modernisme herkend worden, en u aan te toonen dat metterdaad het Calvinisme ten volle aan die noodzakelijke voor-

bewijs aan

waarden beantwoordt. Deze voorwaarden nu eischen in de eerste plaats, dat uit een eigen beginsel een eigen inzicht opkome voor de drie principiëele verhoudingen van alle menschelijk leven: V. onze verhouding tot God, 2^. onze verhouding tot den mensch en 3. onze verhouding de wereld.

tot

Voorop

staat

dus de

eisch, dat zulk

een actie haar uitgangspunt

vinde in een bepaalde opvatting van onze verhouding is

niet

toevallig,

het moet zoo

op

zijn,

het kan

tot

God. Dit

niet anders. Zal toch

dan moet punt in ons bewustzijn, waar ons leven nog ongedeeld bleef en nog in zijn eenheid ligt saamgevat, niet in de gespreide stengels, maar in den wortel waarop alle stengels uitschoten. En dat punt nu kan niet anders liggen dan in de tegenstelling tusschen al het eindige in ons menschelijk leven en het zulk ze

een

uitgaan

actie

van

heel ons leven zijn stempel drukken,

dat

dat er achter ligt. Daar alleen is de gemeenschappelijke van waaruit de verschillende stroomen van ons menschelijk leven opkomen en zich verdeelen. Persoonlijk ervaren we dan ook gedurig, hoe in het diepst van ons gemoed, op het punt waar dit gemoed zich voor den Eeuwige ontsluit, alle stralen van ons leven als in één brandpunt samenvallen, en alleen daar die harmonie herwinnen, die ze in het leven zoo telkens en zoo pijnlijk verliezen. In het gebed ligt niet alleen onze eenheid met God, maar ook de eenheid van ons persoonlijk leven. Bewegingen in de historie die niet uit deze diepste bron vloeiden, zijn dan ook altoos partieel en voorbijgaande, en alleen die historische actiën, die uit deze diepste diepte in 's menschen persoonlijk bestaan opkwamen, omvatten heel het leven en bezaten duurzaamheid.

oneindige bron,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen