Het Calvinisme - pagina 121

HET CALVINISME EN DE WETENSCHAP

Grimm

en

Max

117

Muller vormen op taalgebied elk een afzonderlijke

Vormvereerders

en realisten vliegen elkander in het haar binnen de klassieke wanden van den philologischen tempel. Overal strijd, kamp, vi^orsteling, soms fel en vinnig, niet zelden met persoonlijke bitterheid gemengd. Maar toch, ook al schuilt achter deze school.

verschillen de energie van beginselverschil, toch

geschikte conflicten geheel in de

van eerste orde, dat machtig

conflict

in alle

schaduw

worden deze onder-

gesteld door het conflict

landen het heftigst de geesten beroert, het

tusschen hen, die aan de belijdenis van

God Drie-eenig

en zijn Woord blijven vasthouden, en die anderen, die in Deïsme, Pantheïsme of Naturalisme de oplossing zoeken van het wereldprobleem. Let

wel,

Dat bestaat

ik

zeg niet het conflict tusschen geloof en wetenschap. wetenschap gaat van geloof uit, en omgekeerd

niet. Alle

geen wetenschap opkomt, is wangeloof of bijgeloof, maar geloof is het niet. Alle wetenschap onderstelt geloof aan ons onderstelt het geloof aan de zuivere werik, in ons zelfbewustzijn king onzer zintuigen; onderstelt het geloof aan de juistheid der denkwet; onderstelt het geloof aan het generale in de speciale verschijnselen; onderstelt het geloof aan het leven; en onderstelt bovenal geloof in de beginselen waarvan men uitgaat. Wat zeggen wil, dat alle deze onmisbare uitgangspunten voor vruchtbaar wetenschappelijk onderzoek ons niet door bewijs toekomen, maar voor ons vastgeloof, waaruit

;

staan krachtens ons innerlijk besef en met ons

zelfbewustzijn

zijn

den drang in zich om zich spreken. Om dit kunnen doen uit te te heeft het woorden, termen, uitdrukkingen noodig. In die woorden moet zich een gedachte belichamen. Die gedachten moeten onderling en met zichzelf en met het leven om ons heen, moeten met tijd en eeuwigheid saamhangen, en zoodra het geloof aldus uitstraalt in het bewustzijn, ontstaat de behoefte aan wetenschap en rekenschap. Neen het conflict bestaat niet tusschen geloof en wetenschap, maar heel anders tusschen de bewering dat de bestaande kosmos een normale of een abnormale is. Is hij normaal, dan beweegt hij zich door een eeuwig proces uit zijn potenzen naar zijn ideaal. Maar is de thans bestaande kosmos abnormaal, dan greep er storing plaats en kan alleen een herscheppende macht hem de bereiking van zijn bestemming waarborgen. Deze en geen andere is de grondtegenstelling, die op wetenschappelijk gebied de denkende geesten in twee gegeven.

En omgekeerd,

alle geloof heeft

slagorden tegenover elkander

stelt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen