"Ons program" - pagina 126

DE STAATSVORM.

110

Hem

macht hebbende en door

zijnentwege

(van

die

dragen van vorst, of zitten

aangesteld) den

titel

grootmogenden, of het macht woord spreken

als

in de volksvergadering.

En de

ervaring bevestigt

Immers, er

zijn

dit.

monarchieën geweest (en nog) die tierden en bloeiden.

Andere waarin het leven

En weer

stilstond.

andere, waarin de monarchie

een plage bleek en een bezoeking.

En evenzoo weet de ken

historie

te verhalen, die in glorie

(en

weet het heden nog) u van repubhe-

blonken; van republieken die een erbarmelijk

schouwspel boden; en van republieken ook, die land en volk bedierven.

En

evengoed van

de

democratieën, die u

om

datzelfde

geldt

aan

roem van Athene, aan de nationale zwakheid van het

strijd

den

eindelijk

huidig Zwitserland, en den gruwel der

Een

feit,

Communards

mag worden

waaruit met juistheid

herinneren.

afgeleid, dat het bij al deze

nimmer absoluut aan den staatsvorm

lotswisselingen

heeft gelegen,

maar

steeds afhing en nog afhangt van de personen die regeerden, van het volk

dat

regeeren

te

maakten

§ 74.

viel,

van

en

omstandigheden

de

die

dat regeeren licht

of bemoeilijkten.

De

doctrinairen.

Er dient derhalve geprotesteerd, zoowel tegen de doctrinaire royalisten als

tegen de nog onverdraaglijker doctrinaire zelf regeerders.

De

doctrinaire

schap

den

voor

royalisten, goeden

eenig

drijven

een „droit divin", dat

om

den

in

kunnen

vorstelijken

z.

die

zij,

regeeringsvorm

van het gezag en de

hoofdigheid

w.

d.

uit beginsel het koning-

verklaren,

wijl dit de een-

erfelijkheid in de geslachtslinie verzekert,

in het volk de

menschenwaarde

een meer dan

pei'soon

te

menschelijke

na komt,

waarde

te

vleierij

en

eeren.

Ze kweekten hierdoor ongemerkt een geest van slaafsche

onmanlijke buigzaamheid; geven door het eeren van de hofkringen, zonder een critiek van het hofleven aan

te

durven, voedsel aan een zedelijk bederf,

dat van boven af het volk ontheiligt; en werken, zonder het zelf te weten,

op het stuk van gezag een militair is me, en op het stuk van de sociale

belangen

een

weeldedienst

in

de

hand,

die

den kloeken burgergeest

knakken moet. Maar erger nog maken het de doctrinaire republikeinen, inprenten,

zoolang ge alle

dat

de

het

noch

ééne,

bij

heihge,

burgerkwalen aanvaarden

u

noch

elders

ooit

goed kan

algemeene republiek niet durft.

als

die

u willen

zijn of

komen,

panacé

voor

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen