De overheid - pagina 339

§

De magistratu tamquam

11.

ministro Dei.

321

autonoom en eigenmachtig, met voorbijzien van persoon Gods, maar dat hij het voor de kerk en voor de geestelijkheid op alle manieren opnam, en wel voor wat naar zijne opvatting de ware kerk was. Daarom steunde hij de Roomsche kerk en heeft hij bij de herroeping van het Edict van Nantes in 1685 de Gereformeerden, die de ware kerk land

zijn

geheel

regeerde, als

zijn

dienaar

vormden, het land uitgejaagd.

Waar men nu de

Dit

men komt.

het valsche standpunt, waartoe

is

uitdrukking der Schrift, dienaresse Gods, op den voorgrond

wordt aan deze extravaganties van koninklijke macht op eenmaal de want vraagt men aan eenen koning, wat zijt gij ? dan moet antwoorden ik ben een onderdaan en dienaar Gods dan verschijnt de

schuift,

pas hij

afgesneden,

:

koning

allereerst

;

meer

niet

eenen glans van majesteit, maar

in

van eenen dienaar, servus, van een, die verplicht

worpenheid en gebondenheid, kan

en

mag.

gedachtenloop

Reformatoren

Men

van iemand, die

tegenover

heeft

welke men

overgenomen,

niet iets naar eigen wil

stelling overgeplaatst, die

boeken onder den Locus de Magistratu

den glans

in

onderdanigheid, onder-

doen

begrip van droit divin vooral in den

dit

van de Renaissance de is

is tot

in

vindt,

ook door de

de meeste Dogmatische handprincipes propter populum,

n.1.

non populus propter principem, en ook nu nog behoeven we geen enkel oogenblik te aarzelen die uitspraak te onderteekenen, althans niet wat hare negatieve elocutie betreft

sluit

zij

non populus propter principem.

mag door ons op Gereformeerd

enunciatie

want

:

princeps propter

Deum

populi ergo. Niet

de princeps propter populum en

stellig niet

en het

is

Men kan

het volk te brengen.

men

zegt

princeps dat

een vorst wel

zulk

om

te

is

ligt

dan

in

in

:

stellen, dat

om

de dagen der Reformatie velen

revolutionnaire denkbeelden onder

dan geeft men vanzelf voet aan de

welks wil die vorst bestaat, wanneer het meent heeft een eind te

De causa movens voor

den populus, en

kunnen luiden

door die wat gevaarlijke, bedenkelijke

kunnen missen, het recht

de vorstelijke regeering.

het

mogen we op den voorgrond

wel zeggen, non populus propter principem, maar

populum,

propter

volk

het

zoo worden overgenomen,

Wel zou

uit.

Gereformeerde uitspraak, dat

der beste schrijvers hebben meegewerkt

gedachte,

terrein niet

de formule „dienares Gods"

Daarentegen de positieve

propter

in

goed zonder princeps kan doen.

ligt

maken aan

het optreden van den princeps

de gedachte, dat het volk het even

Op Gereformeerd

terrein

moeten we daarom

deze uitdrukking mijden en met bijvoeging van „populi ergo" zeggen princeps :

propter

Deum, populi

ren wil. laten

We

treden,

moeten ook en

niet,

God de Heere

ergo. in

stelt

de vorsten aan

om

der volke-

deze zaak het theologisch begrip op den voorgrond

zooals

vaak

in

vele couranten en meetings van Anti-

revolutionnaire zijde geschiedt, deze stelling onveranderd herhalen.

Om

II.

V

nu

het

standpunt

juist te

vatten moet

men

altoos uitgaan van het 21

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen